A vitamini içeren yiyecekler

A vitamini hakkında bilgi, A vitamini hangi gıdalarda bulunur, A vitamini içeren besinler, yiyecekler, sebzeler, hayvansal gıdalar, günlük alınması gereken A vitamini.

 

A Vitamini içeren yiyecekler ve besinler nelerdir?

Bu yazımızda A vitamini içeren besinleri ve yiyecekleri, A vitamininin hangi besinlerde var olduğunu, A vitamini hakkında kısa bilgi, günlük ne kadar tüketmeliyiz, eksikliğinde ne gibi hastalıklar görülür, A vitamini fazlalığı hangi sorunlara neden olur sorularının cevapları yer alacak.

 

 

A vitamini hakkında kısa bilgi

Tükettiğimiz gıdalarda A vitamini, ya kompleks olarak ya da Pro-vitamin A olarak bulunur. Pro-vitamin; yarı vitamin halde olan kimyasal maddelere verilen isimdir. A vitamini hayvansal kaynaklarda ve bitkisel kaynaklarda farklı pro-vitamin yapılarında bulunmaktadır. Bu gıdaları tükettiğimizde vücudumuza aldığımız pro-vitamin yapılar vücudumuz tarafından kompleks A vitaminine dönüştürülür. Hayvansal gıdalarda bulunan pro-vitamin A yapılarına “Retionid”, bitkisel gıdalarda bulunan pro-vitamin A yapılarına “Karotenoid” adı verilir. Vücudumuzun her iki pro-vitamin yapıya da ihtiyacı bulunmaktadır. Bu nedenle hem hayvansal gıdaların hem de bitkisel gıdaların tüketilmesi sağlıklı bir yaşam ve dengeli bir beslenme için önemlidir. Bu her iki pro-vitamin yapı arasında en önemlisi ise β-Karoten’ dir. β-Karoten bitkisel gıdalarda bulunan ve bitkilere yeşil rengi veren maddedir.

 

A Vitamini Eksikliği

Vücudumuzda en çok göz sağlığımızı ve tiroksin hormonunun çalışma düzenini etkiler. Bunların dışında; diş sağlığı, cilt sağlığı, bağışıklık sistemi sağlığı, genetik özellikler de A vitamini eksikliğinden olumsuz etkilenmektedir.

Retinoid formundaki pro-vitamin A eksikliğinde; gebelik dönemi sorunları, sıkıntılı doğum süreci, bebeklerde büyüme geriliği, genel göz sağlığı sorunları, göz kuruluğu, göz iltihapları, gözlerde gece görüşü kaybı (gece körlüğü) gibi sorunlara neden olabilir.

Karotenoid formundaki pro-vitamin A eksikliğinde bağışıklık sistemi sorunları, enfeksiyonel hastalıklarda artış, solunum yolu enfeksiyonları, karaciğer rahatsızlıkları gibi sorunlar gözlenmektedir.

A vitamini eksikliği genel olarak sık görülen bir durum değildir. Ancak gebelik dönemi, emzirme dönemi ve bebeklik döneminde beslenmeye dikkat edilmezse A vitamini eksikliği görülebilir.

A vitamini eksikliği Çölyak, Chron’s hastalığı gibi bağırsak rahatsızlığı bulunan kişilerde de görülebilir. Bağırsaklar işlevsel olarak tam randımanlı çalışamadığı için A vitamininin yağda çözünmesi gerçekleşmeden vücuttan atılabilir ve eksiklik yaşanabilir.

 

A Vitamini Fazlalığı ve Yan Etkileri

A vitamini vücudumuza girdiği andan itibaren vücudumuzun ihtiyaç duyulan bölgelerine taşınarak hemen kullanılır. Yağda çözünen bir vitamin olması nedeniyle vücudumuza fazla aldığımızda karaciğerimizde depolanır. Genel olarak A vitamini fazlalığı şikayeti pek görülen bir durum değildir. Ancak A vitamini takviyesi için vitamin hapı kullanan kişilerde bu zaman zaman görülebilen bir durumdur ve vitamin zehirlenmesine, karaciğerin hasar görmesine neden olur.

 

Günlük Ne Kadar A vitamini Almalıyım?

Vücudumuzun A vitamini ihtiyacı yaşa, cinsiyete ve biyolojik duruma göre farklılık göstermektedir.

  

Yaş ve Cinsiyet Grubu

Günlük İhtiyaç

0-6 aylık bebekler

1.332 IU

7-12 aylık bebekler

1.665 IU

1-3 yaş çocuklar

1.000 IU

4-8 yaş çocuklar

1.332 IU

9-13 yaş çocuklar

2.000 IU

14-18 yaş kızlar

2.332 IU

14-18 yaş erkekler

3.000 IU

19-70 yaş kadınlar

2.332 IU

19-70 yaş erkekler

3.000 IU

14-18 yaş hamile kadınlar

2.500 IU

14-18 yaş emziren kadınlar

4.000 IU

19-50 yaş hamile kadınlar

2.570 IU

19-50 yaş emziren kadınlar

4.350 IU

 

A vitamini içeren hayvansal gıdalar nelerdir?

A vitamini yağda çözünen bir vitamin olduğu için hayvansal gıdaların yağlı bölümlerinde yüksek miktarda bulunmaktadır. Bu nedenle kolesterol sorunu olan kişilerin bu gıdaların tüketimine dikkat etmesi gerekir. Karaciğerde depolanması nedeniyle hayvansal gıdalar arasında en çok dana karaciğerinde bulunan A vitamini kasaplık hayvan etlerinde ve kanatlı etlerinde de bol miktarda bulunmaktadır. Diğer hayvansal kaynaklar;

  • Dana karaciğeri
  • Süt kaymağı
  • Tereyağı
  • Bıldırcın yumurtası
  • Tavuk yumurtası
  • Keçi peyniri
  • Koyun peyniri
  • Keçi sütü
  • Koyun sütü
  • İnek sütü
  • Tavuk eti
  • Kaşar peyniri
  • Levrek
  • Dana böbrek
  • Bıldırcın eti
  • Ringa balığı
  • Peynir çeşitleri
  • Balıklar ve diğer deniz ürünleri

  

A vitamini içeren bitkisel gıdalar nelerdir?

  • Ebe gümeci
  • Maydanoz
  • Dereotu
  • Ispanak
  • Isırgan otu
  • Havuç
  • Bal kabağı
  • Nane
  • Kara lahana
  • Pazı
  • Tere
  • Rezene
  • Semizotu
  • Kayısı
  • Roka
  • Malta eriği
  • Taze Soğan
  • Kereviz
  • Domates salçası
  • Kurutulmuş domates
  • Tatlı patates
  • Kırmızı biber
  • Brokoli
  • Marul
  • Greyfurt

 

Top