Bebekler ve Çocuklar İçin Beslenme Önerileri

Doğru çocuk beslenmesi nasıl olur? Okul öncesi çocukların beslenmesi, okul çağı çocukların beslenmesi, çocuk gelişiminde dengeli beslenmenin önemi nedir?

Yeterli ve dengeli beslenme, anne karnından itibaren hayatın tüm evrelerinde bireyin ruhsal ve fiziksel sağlığının korunması ve sağlığın devamlılığı için ok önemli bir ihtiyaçtır.  Anne karnında, bebeklik döneminde veya çocukluk döneminde yeterli ve dengeli beslenemeyen bireyler 20’li 30’lu yaşlarına geldiklerinde yeterli ve dengeli besleniyor olsalar bile daha bu yaşlardan itibaren çeşitli sağlık sorunları yaşayabilirler ve yaşlılık döneminde çok daha sıkıntılı bir dönem yaşayabilirler. Ağaç yaşken eğilir atasözümüzü beslenme konusunda da sık sık hatırlamalı hatta hiç bir zaman aklımızdan çıkarmamalıyız. Yeterli ve dengeli beslenmenin anne karnından itibaren çok önemli olduğuna en iyi örnek osteoporoz hastalığıdır. Osteoporoz hastalığı bilindiği üzere kemik erimesi hastalığıdır. Genellikle kadınlarda görülen bu hastalık çoğunlukla 50 yaş üzeri kadınlarda sıklıkla görülmektedir. Hatta meme kanseri hastalığından daha sık görülen bir hastalıktır. Osteoporoz hastalığı, kadınlarda 30-35 yaşlarına kadar kalsiyum minerali ve D vitamininden yoksun yetersiz ve dengesiz beslenme alışkanlıklarından kaynaklanan bir hastalıktır. Bu yaşlara kadar gıdalarla yeterli kalsiyum ve D vitamini alamayan kişiler bu yaşlardan sonra ne kadar kalsiyum ve D vitamini yüklemesi yaparsa yapsın bu hastalığın önüne geçebilmesi çok mümkün değildir. Bu yaşlardan sonra alınacak kalsiyum ve D vitamini ancak hastalığın hızını yavaşlatabilir ya da geciktirebilir. Osteoporoz hastalığı ve beslenme ilişkisi hakkında detaylı bilgiyi Osteoporoz sayfamızda bulabilirsiniz.

Bu bilgilerden yola çıkarak beslenmenin anne karnından itibaren ne kadar önemli olduğunu tekrar hatırlatalım ve doğumdan itibaren bebeğin ergenlik dönemi sonuna kadar yeterli ve dengeli beslenmesi ile ilgili bilgi ve önerilerimize geçelim.

 

0-6 Aylık Bebeklerin Beslenmesi

Bebekler doğumundan itibaren ilk altı boyunca yalnızca anne sütü ile beslenmelidir. Yeni doğan bir bebek için dünya üzerinde anne sütünden daha besleyici ya da anne sütünün yerini tutan başka bir gıda maddesi yoktur. Anne sütü bir bebeğin ihtiyaç duyduğu tüm besin öğelerini içerir (D vitamini hariç). Bebekler ilk doğdukları andan itibaren altı aylık oluncaya kadar geçen süre içerisinde farklı zamanlarda biyolojik olarak farklı besin öğelerine ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle anne sütü de bu süre içerisinde farklılaşarak bebeğin ihtiyaç duyduğu besin öğelerini ona temin eder. Örneğin bir bebek ilk doğduğu andan itibaren 3-5 günlük oluncaya kadar ihtiyaç duyduğu en önemli besin öğesi proteindir ve ihtiyaç duyduğu en önemli maddeler bağışıklık sistemini güçlendirecek maddelerdir. Anne sütü de bebeğin bu ihtiyaçlarına uygun olarak ilk 3-5 gün boyunca yüksek miktarda protein ve bağışıklık sistemini güçlendirecek antikor yapılar yani immunoglobulin içerecek şekilde salgılanır. Bebeğin doğumundan itibaren ilk 3-5 gün boyunca anneden salgılanan bu özel süte kolostrum ya da ağız sütü denir. Normal sütten çok farklıdır. Bebeğin hastalıklara direncinin yüksek olması, bağışıklık sisteminin güçlü olması ve gelişiminin sağlam bir temel üzerine kurulması için bebeğin bu sütle beslenmesi çok çok önemlidir.

 

6-12 Aylık Bebeklerin Beslenmesi

Bebekler altı aylık oldukları andan itibaren ek gıdalar ile beslenmeye başlanabilir. Ancak anne sütüyle beslenmeye de devam edilmelidir. Altıncı aydan itibaren bebeğe; inek sütü, yoğurt, meyve suyu, sebze ve meyve püresi, pekmez, yumurta, çeşitli çorbalar, köfte, tavuk ve balık verilmeye başlanabilir. Bu dönemde bebek henüz bu gıdaları daha önce yemediği ve tanımadığı için ek gıdalar bebeğe alıştırarak ve aralıklarla verilmelidir. Ek gıdalar başlangıçta bebeğe 1-2 kaşık ve bebeğiniz açken verilmelidir. Ek gıdanın miktarı zaman içerisinde arttırılmalıdır. Farklı ek gıdalar aynı gün bebeğe verilmemelidir. Her bir ek gıda birkaç gün ara ile verilmeye başlanmalıdır. Örneğin bebeğinize ilk kez yoğurt ve yumurta verecekseniz bu iki gıdayı aynı gün vermeyin. Bir tanesini bugün veriyorsanız diğerini bir iki gün sonra verin. Bebeğinize bu dönemde vereceğiniz ek gıdalar tamamen doğal olmalıdır. Gıdaların hazırlanması sırasında gıda güvenliğine ve hijyene son derece dikkat edilmelidir. Bebeğinizin bağışıklık sisteminin henüz tam olarak gelişmemiş olması tek bakteriyle bile hastalanmasına neden olabilir.

Bu dönemde bebeğinize verdiğiniz ek gıdalara baharat, tuz, şeker, salça, soğan gibi aroma verici maddeler ilave etmeyin. Bu hem bebeğinizin damak tadının gelişmesi için hem de gelişiminin sağlıklı olması için önemli bir husustur.

Bu dönemde bebeğe ek gıda verilmeye başlanmasında çok önemli başka bir durum bulunmaktadır. Alerji. Bebeğinize vereceğiniz ek gıdaların alerjik gıdalar olmaması çok önemlidir. Bunun yanında bebeğinize ilk verdiğiniz gıdaların bebeğinizde alerjik bir durum yaratıp yaratmadığını da gözlemliyor olmalısınız. Bu nedenle ek gıdaların birkaç gün ara ile verilmesi çok önemlidir.

Bu dönem bebeklerde en önemli besin öğeleri C vitamini ve Demir mineralidir. C vitamini bağışıklı sistemini destekleyen bir vitamin olması ve vücutta depolanamaması nedeniyle sürekli alınması gereken bir besin öğesidir. Demir minerali de kansızlık hastalığı oluşmaması için en önemli besin öğesidir. Bu iki besin öğesinin bir diğer önemli tarafı da birbirlerini destekliyor olmalarıdır. Vücutta yeteri miktarda bulunan C vitamini barsaklarda demir minerali emilimini arttırma özelliğindedir. Aynı şekilde C vitamini ve demir minerali birlikte tüketilmeleri durumunda da gıdalarda bulunan demir ve C vitamininden en yüksek seviyede fayda sağlanır.

Bebeğinizin sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenip beslenmediğini bilmek için bebeğinizin büyümesini ve gelişimini yakından takip etmelisiniz. Yeterli ve dengeli beslenen bebekler standart bir gelişim gösterirler. Bunun için bebeğinizin; doğumdan 48 saat sonra, 15.günde, 41. Günde, 2.ayda, 3.ayda, 4.ayda, 6.ayda, 9.ayda ve 12.ayda kilosunu, boyunu ve boyun çevresini ölçüp bebek gelişim-büyüme grafiği hazırlamalısınız. Doktorunuzdan alacağınız bu grafik tablosunu doktorunuz ile birlikte takip ederek bebeğinizin gelişiminin ve büyümesinin sağlıklı bir şekilde devam etmesini sağlayabilirsiniz.

 

Top