Dulavrat Otunun Faydaları Nelerdir?

Dulavrat Otunun Faydaları Zararları nelerdir? Dulavrat otu kökü neye iyi gelir? Dulavrat otunun neye faydası vardır, Dulavrat otu hangi hastalığa iyi gelir.

 

 

Dulavrat otunun sağlık için faydaları, dulavrat otunun besin değerleri, dulavrat otu nasıl kullanılır, dulavrat otu nasıl kulanılmalı nasıl tüketilmeli, dulavrat otunun sağlığa zararları yan etkileri ve dulavrat otu hakkında merak ettiğiniz tüm bilgiler bu yazımızda yer almaktadır.

 

  

 

Dulavrat Otu Hakkında Genel Bilgi

Dulavrat Otu (Arctium lappa, Arctium minus) , Papatyagiller (Asteraceae) familyasına ait,  kırmızının çeşitli tonlarında güzel çiçekler açan, iki yıllık otsu ve dikenli bir bitki türüdür. Dulavrat otu doğada kendiliğinden çimlenip çoğalabilen ve boyu yetiştiği bölgenin iklim şartlarına göre 1 metreye kadar uzayabilen bir bitkidir. Dulavrat otu dikenli bir bitki olması nedeniyle ülkemizde son yıllarda tanınmaya ve kullanılmaya başlanmıştır. Oysa ki dulavrat otu Uzakdoğu’da Avrupa’da ve Kuzey Amerika’da yüzyıllardır geleneksel tıp alanında kullanılagelmiştir.  Dulavrat otu hakkındaki bilinen ilk kayıtlar Çin tarihinde yer almaktadır. Daha sonraları Avrupa kıtasında da sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Dulavrat otu geçmiş yüzyıllarda kanın temizlenmesinde, cildin daha genç, daha parlak görünmesi için, egzema gibi cilt hastalıklarını tedavi etmek için ve özellikle zührevi hastalıkların tedavisi için sıklıkla kullanılan ve ilk müracaat edilen bitki olmuştur.

Dulavrat otunun hem yaprakları hem de kökü hem de tohumu sağlık için kullanılmaktadır. Ancak yaygın kullanılan bölümü beyaz havuca benzeyen kök kısmı ve daha sonrada tohum kısmıdır. Genellikle yapraklarının kullanımı nadirdir. Dulavrat otunun bilinen dört farklı türü bulunmaktadır. Bu dört türden yalnızca iki tanesi (Arctium lappa, Arctium minus) sağlık amaçlı kullanılmak üzere yetiştirilmektedir. Bu iki tür arasında en yaygın olanı ise Arctium lappa’dır.

Dulavrat otunun ülkemizde halk arasında bilinen diğer isimleri Dulkarı gömleği, Uluavrat otu, Pıtırak, Hanım yaması’dır.

 

Dulavrat Otu’nun Besin Değerleri

 Yemek Kulübüm - Dulavrat Otunun Faydaları Nelerdir

 

 

Dulavrat Otu’nun Sağlığa Faydaları

Ülkemizde henüz son yıllarda adını duyurmaya başlayan dulavrat otu yüzyıllar öncesinden beri Uzakdoğu’da, Avrupa’da ve Kuzey Amerika’da bir çok hastalığın tedavisinde geleneksel tıp alanında kullanılagelmiştir. Dulavrat otu geçmişten günümüze kellikten, kanser ve artrit tedavisine kadar sayısız birçok hastalığın tedavisinde kullanılmıştır.

 

Kanın Temizlenmesi : Dulavrat otu yüzyıllar öncesinden beri Çin başta olmak üzere Uzakdoğu, Avrupa ve Kuzey Amerika’da kan içerisinde bulunan toksik maddelerin temizlenmesi, kan akışının düzenlenmesi için sıklıkla kullanılagelmiş bir bitkidir. Dulavrat otu yapılan bilimsel çalışmalarda kanın koyulaşmasını engelleyen antikoagülan özellikte maddeler içerdiği tespit edilmiştir.

 

Antioksidan, Antibakteriyel Özellik : Dulavrat otunun yapılan bilimsel çalışmalar neticesinde yüksek oranda antioksidan, antibakteriyel, antienflamatuar, antiviral ve antikandidal madde ihtiva ettiği görülmüştür. Dulavrat otu bu özellikleri ile vücudumuzda bağışıklık sistemimiz ve karaciğerimiz için belki de en önemli ve hayati öneme sahip bir bitkidir demek mümkündür. Dulavrat otu antibakteriyel özelliği ile vücudumuzda oluşabilecek enfeksiyonların önlenmesinde ve iyileştirilmesinde, antiviral özelliği ile vücudumuza giren virüslerle mücadelede ve virüslerin etkisiz hale getirilmesinde, antikandidal özelliği ile vücudumuzda çeşitli hastalıklara neden olan Candida cinsi mantarların etkisiz hale getirilmesinde, antienflamatuar özelliği ile vücudumuzda deri, boğaz ve iç organlarda oluşan iltihaplanmaların hızlı iyileşmesinde ve iltihaplanmaların önlenmesinde, antioksidan özelliği ile vücudumuzdaki toksik maddelerin etkisiz hale getirilerek vücuttan atılmasında ve karaciğere antioksidan madde üretiminde oldukça etkin ve yardımcı bir bitkidir.

 

Akciğer Sağlığı : Dulavrat otu yüzyıllardır geleneksel tıp alanında akciğer sağlığının korunmasında etkin olarak kullanılan bitkilerden biridir. Dulavrat otu geleneksel tıpta, üst solunum yolu hastalıklarının tedavisinde, boğaz iltihaplarında ve zatürre tedavisinde sıklıkla kullanılagelmiştir. Modern bilimsel tıpta bu faydası ile ilgili henüz yeterli bilimsel çalışmalar bulunmamakla birlikte aksi yönde de çalışmalar ve beyanlar bulunmamaktadır.

 

Diyabet : Dulavrat otunun yapısında hem hipoglisemik hem de hiperglisemik özellik gösteren maddeler olduğu yapılan bilimsel çalışmalarda kanıtlanmıştır. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda dulavrat otunun diyabetli hayvanlarda hiperglisemiye neden olduğu, diyabetli olmayan yani kan şekeri seviyesi normal olan havyalarda ise hipoglisemiye neden olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte 1930’lu yıllarda insanlar üzerinde yapılan bilimsel araştırmalarda dulavrat otunun diyabetik hastalarda kan şekeri seviyesini düşürdüğü ve buna bağlı olarak insulin gereksinimini azalttığı gözlemlenmiştir.

 

Sindirim Sistemi Sağlığı : Dulavrat otunun kök kısmı yüksek miktarda inülin içermektedir. İnülin polisakkarit yapıda bir bitki lifi yapısıdır. Daha açık bir ifade ile inülin bitkilerdeki sindirilemeyen şekerdir. İnülin midemizde ve barsaklarımızda sindirilemediği gibi barsak florasında yaşayan ve barsaklarımızdaki sindirimden sorumlu olan faydalı bakterilerin çoğalması ve büyümesi içinde yardımcı olur. Bu özelliği ile dulavrat otu kolon kanserinin önlenmesinde çok önemli bir görev ifa eder. Bunun yanı sıra dulavrat otunun kök kısmı yüksek oranda su tutma kapasitesine sahiptir. Yüksek su tutma kapasitesi ile vücuttaki ödemin atılmasında, kabızlığın önlenmesinde çok etkilidir. Aynı zamanda hemoroidin iyileştirilmesinde de oldukça faydalıdır.

 

Cilt Sağlığı : Dulavrat otu yüzyıllar boyunca özellikle Uzakdoğu’da cilt sağlığı için kullanılagelen önemli bir bitkidir. Antienflamatuar özelliği ile ciltte meydana iltihaplı ve yangılı hastalıklarda çoklukla kullanılmaktadır. Ciltte meydana gelen kaşıntı ve kızarıklıkların geçirilmesinde, iltihaplı yaraların iyileştirilmesinde, egzema ve sedef gibi hastalıkların iyileştirilmesinde, çıban, akne, sivilce, siğil gibi ciltte oluşan mikrobiyal kirliliklerden kaynaklanan rahatsızlıkların önlenmesinde ve bunların temizlenmesinde sıklıkla kullanılan ve oldukça etkili bir bitkidir. Geleneksel tıp alanında Çinliler yüzyıllar öncesinde dulavrat otunun kök ve tohumunu farklı bitkiler ile karıştırarak kızamık, kızıl gibi cilt hastalıklarının tedavisinde de kullanmıştır. Bunların yanı sıra dulavrat otu deri hücrelerinin gelişimini desteklediği, toksik maddelere karşı deri hücrelerini koruduğu ve buna bağlı olarak cildin parlak ve güzel görünmesini sağladığı, ciltte yaşlanmadan kaynaklanan olumsuz etkileri azalttığı bilinmektedir. Dulavrat otu özellikle Uzakdoğu ülkelerinde geleneksel olarak kelliğin tedavisinde de kullanılagelmiştir.

 

Kanser : Yapılan bilimsel çalışmalarda dulavrat otu içerisinde bulunan bazı maddelerin kanser hücrelerinin çoğalmasını önlediği (sitostatik etki) ve tümör gelişimini sınırlandırdığı gözlemlenmiştir. Kanserli hücrelerin çeşitli ilaçlara ve bağışıklık sistemine karşı geliştirmiş olduğu mutajenik değişimlerinde yine dulavrat otunun engellediği tespit edilmiştir. Yapılan bilimsel çalışmalar Epstein Barr virüsü ve pankreas kanseri üzerinde dulavrat otunun oldukça etkin bir tedavi süreci sağladığı görülmüştür.

 

AIDS : Dulavrat otu geleneksel tıp alanında çeşitli zührevi hastalıkların ve idrar yolu hastalıklarının tedavisinde kullanılagelmiştir. Geleneksel tıpta frengi gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların tedavisinde kullanılmıştır. Aynı şekilde sistit gibi idrar yolu enfeksiyonlarında ve iltihaplanmalarında da sıklıkla kullanıldığı bilinmektedir. Günümüz modern tıbbında ise yapılan bilimsel çalışmalarda dulavrat otunun antiretroviral etki göstererek HIV virüsünün insan vücudunda gelişimini ve çoğalmasını yavaşlattığı tespit edilmiştir.

 

Diğer Faydaları : Dulavrat otu yüzyıllardır Uzakdoğu’da, Kuzey Amerika’da ve Avrupa’da birçok hastalığın tedavisinde kullanılmıştır. Yukarıda detaylı bir şekilde saydığımız hastalıklar ve rahatsızlıklar dışında dulavrat otunun kullanıldığı hastalıklar ve şunlardır;

İdrar söktürücüdür (diüretik özellik gösterir)

- Gut hastalığı tedavisinde kullanılmıştır,

- Mide ve karın kası spazmlarını giderir,

- Böbrek taşlarının ve böbrek kumunun düşürülmesine yardımcıdır,

- Vücuttaki yaraların hızlı iyileşmesine yardımcıdır,

- Vücuttaki tüm iltihaplanmalarda, iltihabın kurutulmasına yardımcıdır,

- İştahsızlığa karşın, iştah açmaya yardımcı sindirimin kolaylaşmasında etkilidir.

 

Dulavrat Otu’nun Sağlığa Zararları - Yan Etkileri

Dulavrat otu vücudumuz için paha biçilemez bir zararlı mikroorganizma düşmanıdır. Vücudumuz için oldukça faydalı bitkidir. Yapılan çalışmalar dulavrat otu tüketiminin normal sağlıklı bireylerde herhangi bir yan etkiye rastlanmamış, güvenle tüketilebileceği tespit edilmiştir. Ancak doğada yer alan tüm gıdalar, bitkiler ve maddeler insan sağlığı için faydalı olsalar bile fazla tüketildiği zaman insan sağlığı için zararlı bir maddeye dönüşebilirler. Bu nedenle sayısız faydası olan dulavrat otu aşırı tüketildiği durumlarda ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle dulavrat otu tüketimini günlük olarak sınırlamak daha doğru olacaktır.

Günümüzde dulavrat otunun kökleri Uzakdoğu ülkelerinde gıda olarak (havuç gibi) haşlanarak veya çiğ olarak tüketilmektedir. Normal sağlıklı bireylerin bu şekilde tüketiminde sağlık açısından herhangi bir yan etki görülmemiştir. Ancak bazı durumlarda ve bazı bireylerde yan etkiler görülmüştür.

- Dulavrat otu yüksek oranda potasyum minerali içerdiği için diüretik ilaçlar kullanan kişilerde potasyum zehirlenmesine neden olabilir,

- Gebe ve emziren kadınların dulavrat otunun herhangi bir formda kullanması önerilmez,

- Kan sulandırıcı özelliği nedeniyle antikoagülan, antiplatelet özellik gösteren ilaçlar, gıdalar ve diğer bitkiler (ginseng, karanfil, sarımsak, melekotu, zencefil) ile birlikte kullanılması ciddi sağlık problemlerine neden olabilir,

- Herhangi bir maddeye veya gıdaya karşı alerjisi olan kişilerde çapraz etkileşime neden olup, yüksek alerjik reaksiyona sebebiyet verebilir,

- Dulavrat otu yüksek miktarda tanin içermektedir. Aynı şekilde tanin içeren diğer gıda ve bitkiler ile birlikte tüketilmesi tanin zehirlenmesine ve başka sağlık problemlerine neden olabilir,

- Fazla miktarda dulavrat otu kökünün ve tohumlarının uzun süre kaynatılarak çay şeklinde hazırlanıp içilmesi sonucu Atropin benzeri etki gösterebilir. Bununla birlikte akut antikolinerjik durumlara da neden olabilir.

- Diyabet hastalarının doktor tavsiyesi ve bilgisi olmadan kullanılması önerilmez,

- 3 yaşın altındaki çocuklara dulavrat otunun herhangi bir formu verilmemelidir.

 

Dulavrat Otu Nasıl Kullanılmalı?

Dulavrat otu adaçayı gibi çok güçlü bir bitkidir. Bu nedenle kullanım miktarına ve hazırlanmasına dikkat edilmelidir. Dulavrat otunun modern tıpta kullanım miktarı ve şekli henüz belirlenmemiştir. Ancak Çin geleneksel tıbbında günlük dulavrat otu kökü tüketimi 6-7 gram ile sınırlandırılmıştır. Bu miktarın üzerine çıkıldığı durumlarda faydalı etkisi zararlı etkiye dönüşebilir. Aynı şekilde hazırlanış şekli ve tüketim miktarı da çok önemlidir. Dulavrat otu Uzakdoğu ülkelerinde çeşitli bitkilerle karıştırılarak kullanılmaktadır. Bu karışımı hazırlayan kişiler yıllarını bu işe vermiş herbalistlerdir. Bu nedenle kaynağını bildiğiniz ve güvendiğiniz kişi ve kaynakların bitki karışımı önerileri haricinde dulavrat otunu tek başına kullanmak sağlık açısından daha uygun olacaktır.

 

Dulavrat otu Çayı : Dulavrat otunun kurutulmuş kökleri ile çay hazırlarken 1’e 20 (1:20) oranı gözetilerek çay hazırlanmalıdır. Bu şu anlama gelir: Her 1 gram kurutulmuş dulavrat otu kökü için 20 ml su kullanılması gerekir. Başka bir ifade ile 1 litre suya 50 gram kurutulmuş dulavrat otu kökü konularak çayı hazırlanmalıdır. Kök miktarı 1 litre su için 50 gramı geçmemelidir. Kaynatma süresi en çok 30 dakika olmalıdır. Hazırlanan bu çaydan günlük olarak en çok 500 ml (yarım litre) içilmelidir. 500 ml’den fazla tüketilen çay sağlık üzerinde zararlı etkiye neden olabilir. Hazırlamış olduğunuz dulavrat otu çayına başka bir bitki ve gıda maddesi karıştırmamanız tavsiye edilir.

 

Cilt ve saç sağlığı için hazırlamış olduğunuz dulavrat otu çayını kullanmanız mümkündür. Bu çay ile saçlar yıkanabilir, egzema ve diğer cilt hastalıkları için bu çay bir pamuk yardımıyla vücuda sürülebilir.

 

UYARI : İnternet sitemizde yer alan tüm bilgi, haber, yazı ve yorumlar genel bilgilendirme amaçlı olup doktor muayenesi, teşhis ve tıbbi tedavi yerine geçmez. Sitemizde yer alan bilgileri uygulamadan önce mutlaka konusunda uzman bir doktora danışmalısınız. Her bireyin metabolik yapısı farklı olduğu için sitemizde verilen bilgiler sizin metabolik yapınıza ve/veya hastalığınızın tedavisine uygun olmayabilir, size uygun olmayan bir uygulama sonucu sağlığınız bozulabilir. Siteyi ziyaret eden ziyaretçilerin ve üyelerin; konusunda uzman bir doktorun görüşünü almadan ve sağlık kontrolünden geçmeden sitede yer alan bilgileri uygulamaları halinde doğabilecek sağlık sorunlarından Yemek Kulübüm sorumlu değildir.
 
 

KAYNAKLAR

Bu yazıyı hazırlarken faydalandığımız kaynakları öğrenmek için "FAYDALANILAN KAYNAKLAR" bölümümüze göz atabilirsiniz.

Top