Gıda Enfeksiyonları; Bakterilerin Neden Olduğu Gıda Zehirlenmeleri

Gıda enfeksiyonu nedir? Enfeksiyon tipi gıda zehirlenmeleri nelerdir? Gıda enfeksiyonu neden olur, gıda enfeksiyonu ve intoksikasyonu arasında ne fark vardır.

Bu yazımızda yer alan konular; Gıda enfeksiyonu nedir, enfeksiyon tipi gıda zehirlenmeleri nelerdir, gıda enfeksiyonu neden olur, gıda enfeksiyonu ve intoksikasyonu arasında ne fark vardır, gıda zehirlenmesine neden olan bakteriler hangileridir ve hangi gıdalarda yaşarlar?

 

Gıdalara çeşitli nedenlerle ve yollarla kontamine olan (bulaşan) bakteriler gıdaların üzerinde ve içerisinde yaşamaları için gerekli olan unsurları buluyorsa bu bakteriler varlıklarını sürdürürken çoğalmaya başlarlar. Çok kısa süre içerisinde sayıları milyonları bulabilen bakterilerin bulunduğu gıdaları tükettiğimizde de sağlığımız risk altında olur. Gıda enfeksiyonuna neden olan bakteriler, vücudumuza girdikten sonra barsak floramızın normal işleyişini bozarak sağlığımızı olumsuz etkilemektedir. Sağlığımızı önemli derece bozan önemli gıda kaynaklı bakteriler şunlardır: 

 

a) Campylobacter jejuni 

Campylobacter jejuni bakterisi genel olarak oksijensiz ya da sınırlı miktarda oksijenin bulunduğu ortamlarda yaşayan bir bakteridir. Avrupa’da daha önce bakteriyel ishal hastalığının en büyük nedeni olmuştur. Campylobacter jejuni’nin neden olduğu hastalığa Campylobacteriosis denir. Bu hastalıklar ayrıca campylobacter mide iltihabı veya barsak iltihabı olarak da bilinir.

Campylobacter jejuni bakterisi ishale neden olur. İshal bazen sulu bazen yapışkan olabilir ve bazı durumlarda kan içerebilir. Campylobacter jejuni ilgili kontamine gıdanın tüketilmesinden 2-5 gün sonra ateş, karın ağrısı, mide bulantısı, baş ve kas ağrısı gibi belirtiler ile ortaya çıkabilir. Hastalık 7-10 gün içerisinde kendi kendine son bulur ancak zaman zaman hastalığın kötüye gitme ve sürenin uzama durumu görülebilir. Campylobacter jejuni bakterisinin çok az miktarı bile barsaklarımızda ishale neden olabilir. Campylobacter jejuni zehirlenmesinin teşhisi dışkıdan alınan örneklerin analiz edilmesi ile yapılabilir.

Campylobacter jejuni zehirlenmesi her yaşta ve her bireyde görülebilir ancak 6 yaş altı çocukların, genç yetişkinlerin (14-30 yaş) etkilenme riski diğer yaş gruplarına göre daha yüksektir.

Campylobacter jejuni zehirlenmesine neden olabilecek gıdalar;

Tavuk eti ve tavuk yumurtası, çiğ süt, klorlanmamış sular. 

 

b) Listeria monocytogenes 

Listeria monocytogenesbakterisi oksijene ihtiyaç duyan kuyruklu yapıda, “spor” form oluşturamayan bir bakteridir. Listeria monocytogenes spor oluşturmamasına karşın dondurma, kurutma ve ısıtma işlemlerine oldukça dirençli bir bakteridir. İnsanlar, evcil ve vahşi olmak üzere birçok memeli hayvan, bazı balık ve kuş türleri bu bakterinin taşıyıcısıdır ve barsaklarda doğal olarak yaşamaktadır.

Listeria monocytogenesbakterisinin neden olduğu hastalığa Listeryoz adı verilir. Listeryoz hastalığı kandan, dışkıdan ya da beyin-omurilik sıvısından alınan örneklerin analiz edilmesi ile tespit edilebilir. Listeryoz hastalığının belirtileri ilgili kontamine gıdanın tüketilmesinden 12-24 saat içerisinde mide bulantısı, kusma, ishal olarak görülebilir. Listeryoz hastalığı; gebe kadınlarda fetus- perinatal ve neonatal enfeksiyonlara neden olabilir. Hatta zaman zaman gebe kadınlarda bebek düşüklerine de neden olduğu görülmüştür. Listeria monocytogenesbakterisi; kanser ve AIDS ilacı kullanan ve kemoterapi gören kişiler başta olmak üzere bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde, lösemi hastalarında, diabet, siroz, astım, kolit hastalığı olanlarda, yaşlılarda (50 yaş üzeri) az sayılarda olsa bile kolayca Listeryoz’a neden olabilir. Sağlıklı bireylerde Listeryoz hastalığı oluşması için bu hastalık grubundaki kişilere göre daha yüksek sayıda bakterinin vücuda kontamine olması gerekmektedir.

Listeria monocytogenesbakterisinin gıdalarımıza bulaşmasını önlemek için çapraz bulaşmaya ve kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz. Listeria monocytogenesbakterisi kontamine olan gıdalarda bakteriyi öldürmek için pişirme işleminin doğru ve uygun şekilde yapılması gerekmektedir. Pişirilmiş gıdaların tekrar ısıtılması ve pişirilmesi de yine uygun ve doğru şekilde yapılmalıdır.

Listeria monocytogeneszehirlenmesine neden olabilecek gıdalar;

Çiğ süt ve süt ürünleri (peynir, dondurma, krema vb.) çiğ pastane ürünleri (pastalar)  pişmemiş sebzeler, fermente çiğ et ürünleri (sosis, salam vb.), az pişirilmiş etler, çiğ ve az pişmiş kümes hayvanlarının etleri, tütsülenmiş balık.

 

c) Salmonella

Gıda zehirlenmelerine en çok neden olan bakteridir. Salmonella çubuk şeklinde oksijenli ortamda ya da sınırlı miktarda oksijen bulunan ortamlarda yaşayan ve spor oluşturmayan bir bakteridir. Salmonella çoğunlukla hayvanlarda özellikle de kümes hayvanlarında ve domuzda görülür. Salmonella bakterisi kirli sularda, toprakta, böceklerde, insan ve hayvan dışkısında, evlerimizde mutfak yüzeylerinde ve çöp kovalarında çokça bulunur. Salmonella barsak kaynaklı bir bakteri olduğu için kirli sulara insan ve hayvan dışkısından bulaşmaktadır.

Salmonella bakterisinin farklı türlerifarklı hastalık belirtileri gösterse de bu bakteri türlerinin neden olduğu hastalıkların tümüne Salmonellozis adı verilir. Salmonellozis hastalığının belirtileri ilgili kontamine gıdanın tüketilmesinden 5-72 saat sonra görülebilir. Akut belirtileri mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal, ateş ve baş ağrısı şeklindedir. Yüksek ateş ile birlikte özellikle göğüs ve sırtta pembe lekeler görülür. Akut belirtiler sonrasında kronik olarak eklemlerde ağrılar ve şişlikler görülebilir. Tüketilen ilgili kontamine gıdada bulunan bakteri sayısı yüksek miktarlarda ise kronik etkiler 3-4 hafta sürebilir. Ancak genel olarak düşük miktarda bakteriye maruz kalan bireylerde 2-4 gün arası sürmektedir. Salmonella bakterisinin bazı türleri vücutta tifo hastalığına benzer bir ateşlenmeye neden olur. Ancak yüksek miktarda bakteriye maruz kalan bireylerde tifodan daha tehlikeli olduğu bilinmektedir. Tifonun neden olduğu yüksek ateş hastaların %10’unun ölümüne neden olurken Salmonellozis zehirlenmesinde bu oran daha yüksektir. Ağız yoluyla vücuda alınan Salmonella bakterisi ince barsağa yerleştikten sonra epital dokuyu geçerek lenf doku ve dolaşım sistemi ile karaciğer, dalak, safra kesesi, kemik iliği, akciğer, kalp gibi vücudun çeşitli bölgelerine ve organlarına dağılarak bu noktalara yerleşir.

Salmonellozis zehirlenmesi hastanın dışkısından ya da hastanın tükettiği gıdadan alınan örneklerin analiz edilmesi ile tespit edilebilir. Her yaş ve cinsiyette tüm bireyleri etkileyebilir. Ancak bireyin genel sağlık durumu, vücuda alınan bakteri miktarı ve bakteri türüne bağlı olarak etkisi farklılık gösterebilir. Yaşlılarda, bebeklerde, başka hastalıkları olan ve vücut direnci düşmüş kişilerde Salmonellozis zehirlenmesi daha tehlikeli olabilir.

Salmonella bakterisinin gıdalarımıza bulaşmasını önlemek için çapraz bulaşmaya ve kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz. Salmonella bakterisi kontamine olan gıdalarda bakteriyi öldürmek için pişirme işleminin doğru ve uygun şekilde yapılması gerekmektedir. Pişirilmiş gıdaların tekrar ısıtılması ve pişirilmesi de yine uygun ve doğru şekilde yapılmalıdır.

Salmonella bakterisi zehirlenmesine neden olabilecek gıdalar ve kaynaklar;

Kirlenmiş sular, çiğ etler, çiğ süt, çiğ yumurta, yumurta kabuğu yüzeyi, kontamine (bulaşmış) çiğ gıdalar (salatalar), süt ürünleri, balıklar, deniz ürünleri, salata sosları, kremalı tatlılar, pastalar, kakao, çikolata.

 

d) Streptococcus

Streptococcus bakterileri oksijenin az olduğu ortamlarda yaşayan, yuvarlak şekilli ve birçok türü olan bir bakteri cinsidir. Streptococcus bakterileri piyojenik ve septisemik enfeksiyonlarında olduğu gibi boğaz ağrısı ve kızıl hastalığına neden olmaktadırlar.

Streptococcus bakterileri bulunan ilgili kontamine gıdanın tüketilmesini takiben ilk 6-72 saat arasında hastalık belirtileri görülebilir. Hastalık belirtileri boğaz ağrısı, yutkunmada acı ve zorlanma, bademcik iltihabı, yüksek ateş, baş ağrısı, mide bulantısı ve kusmadır. Bu belirtileri takiben deride kızarıklar meydana gelmektedir.

Streptococcus bakterileri bireyin boğaz, tükürük ve kanından alınan örneklerin analiz edilmesi ile tespit edilebilir. Tüm bireylerde yaş ve cinsiyet ayrımı olmaksızın hastalığa neden olabilir.

Streptococcus bakterisinin gıdalarımıza bulaşmasını önlemek için çapraz bulaşmaya ve kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz. Streptococcus bakterisi kontamine olan gıdalarda bakteriyi öldürmek için pişirme işleminin doğru ve uygun şekilde yapılması gerekmektedir. Pişirilmiş gıdaların tekrar ısıtılması ve pişirilmesi de yine uygun ve doğru şekilde yapılmalıdır.

Streptococcus bakterisi zehirlenmesine neden olabilecek gıdalar;

Çiğ süt, uygun şekilde pastörize edilmemiş süt,  dondurma, yumurta, jambon, patates salatası, yumurta salatası, krem karamel, karides salatası, ıstakoz gibi gıdalar.

 

e) Shigella (S.sonnei, S.flexneri, S.boydii, S.dysenteriae)

Shigella cinsi bakteriler oksijensiz ya da sınırlı miktarda oksijeni olan ortamlarda yaşarlar ve birçok türleri vardır.Shigella cinsi bakterilerin neden olduğu hastalıkların geneline Shigellosis adı verilir. En tehlikeli türü dizanteri hastalığına neden olan Shigella dysenteriae’dır. Shigella cinsi bakterinin doğal yaşam alanı insan barsağıdır, maymunlar hariç diğer hayvanlarda nadiren görülmektedir.  Shigella bakterisinin bulaşması insandan insana, gıdadan insana ağız yolu ile gerçekleşir.

Shigella cinsi bakterilerin bulunduğu ilgili kontamine gıdaların tüketilmesini takiben 12-48 saat içerisinde hastalık belirtileri görülebilir. Hastalık belirtileri; şiddetli ishal, kusma, halsizlik, karın ağrısı ve krampı, ateş, dışkıda kan, idrar yapma zorluğudur. Çok az sayıda bakteri (10 adet) bile hastalık yapmaya yeterlidir.

Hastalık her bireyde görülebilir. Ancak bakteri miktarına, kişinin genel sağlık durumuna göre hastalığın şiddeti ve belirtilerin görülme süresi değişkenlik gösterebilir. Bebekler, yaşlılar ve başka hastalığı bulunan kişiler daha az sayıda bakteri ile kolayca hastalanabilirler.

Shigella cinsi bakterilerin gıdalarımıza bulaşmasını önlemek için çapraz bulaşmaya ve kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz. Shigella cinsi bakterilerle kontamine olan gıdalarda bakteriyi öldürmek için pişirme işleminin doğru ve uygun şekilde yapılması gerekmektedir. Pişirilmiş gıdaların tekrar ısıtılması ve pişirilmesi de yine uygun ve doğru şekilde yapılmalıdır.

Shigella cinsi bakteri zehirlenmesine neden olabilecek gıdalar;

Çiğ süt ve süt ürünleri, kümes hayvanlarının etleri, kirli sular ve su kaynakları, kontamine (bulaşmış) olmuş çiğ gıdalar (salatalar).

 

f) Vibrio cholerae

Sınırlı miktarda oksijenin bulunduğu ortamlarda yaşayan bir bakteri türüdür. Vibrio cholerae, kolera hastalığına neden olan bakteridir ve çoğunlukla kirlenmiş deniz suyu ve kirlenmiş su kaynaklarında bulunur. Özellikle Afrika’da ve tropik bölgelerde sıklıkla görülmektedir.

Vibrio cholerae bakterisinin bulunduğu ilgili kontamine gıdaların tüketilmesini takiben 6 saat – 5 gün arasında hastalık belirtileri görülebilir. Hastalığın başlaması aniden olur ve karın ağrısı ve krampı, mide bulantısı, kusma, sulu ve kanlı ishal, vücutta yüksek miktarda su kaybı belirtileri gösterir. Vücudun yüksek miktarda su kaybetmesini takiben yüksek su kaybı nedeniyle ölüm gerçekleşebilir. İnce barsağa yerleşen Vibrio cholerae bakterileri burada kolera toksini üreterek ishale neden olurlar.Barsakta üretilen kolera toksini kan yolu ile tüm vücuda yayılabilir.

Hastalığın teşhisi kan, dışkı ve kusmuktan alınan örneklerin analizi sonucu yapılabilir. Tüm bireyler bu hastalıktan etkilenebilir. Ancak başka hastalığı olan bireyler, bağışıklık sistemi zayıf olan bireyler, mide asidi düşük olan bireyler ve kötü beslenen bireyler bu hastalığa yakalanmaya daha müsaittirler. 

Kolera hastalığı çoğunlukla düşük seviyede hijyen ve sanitasyon uygulamaları nedeniyle yayılmakta olan bir hastalıktır. Bu hastalığın en büyük kaynağı kirlenmiş su kaynaklarıdır.

Vibrio cholerae bakterisinin gıdalara bulaşmasını önlemek için çapraz bulaşmaya ve kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz. Şüphe duyduğumuz su kaynaklarını içme ve kullanma suyu olarak kullanmamalı, kullanmak zorunda olduğumuz durumlarda bu suyu mutlaka kaynattıktan sonra kullanmalıyız. Kontamine olan gıdalarda bakteriyi öldürmek için pişirme işlemini doğru ve uygun şekilde yapmalıyız. Pişirilmiş gıdaların tekrar ısıtılması ve pişirilmesini de yine uygun ve doğru şekilde yapılmalıdır.

Vibrio cholerae bakterisi zehirlenmesine neden olabilecek gıdalar;

Tatlı su ve denizlerden elde edilen çiğ kabuklu canlılar (kerevit, midye, istakoz, yengeç vb.), yeterli ve uygun şekilde pişirilmemiş kabuklu su canlıları, kontamine (bulaşmış) olmuş çiğ gıdalar (salatalar, meyve ve sebzeler).

 

g) Yersinia enterocolitica

Yersinia enterocolitica bakterisi sınırlı miktarda oksijenli ortamlarda yaşayan çubuk şeklinde bakteridir. Yersinia bakterisinin iki önemli ve tehlikeli türünden biri olan Y. pestis fare, bit, pire gibi canlılarda bulunur ve veba hastalığına neden olur. Doğal olarak insan ve hayvanların barsaklarında kirlenmiş sularda ve toprakta yaşamaktadır. Diğer bir tehlikeli türü olan Y.enterocolitica ağız yoluyla (gıdalar aracıyla) vücuda girdiğinde apandisit hastalığının belirtilerini gösteren rahatsızlık oluşturur.

Yersinia enterocolitica bakterisinin bulunduğu ilgili kontamine gıdaların tüketilmesini takiben 24-48 saat içerisinde hastalık belirtileri görülebilir. Bu belirtiler; karın ağrısı, yüksek ateş, kusma, ishal şeklinde olabilir. Hastalık tüm bireylerde görülebilir ancak çocuklar, bağışıklık sistemi zayıf kişiler, yaşlı ve kemoterapi uygulanan kişiler hastalığa daha kolay bir şekilde yakalanırlar.

Yersinia enterocolitica bakterisinin gıdalarımıza bulaşmasını önlemek için çapraz bulaşmaya ve kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz. Yersinia enterocolitica bakterisiyle kontamine olan gıdalarda bakteriyi öldürmek için pişirme işleminin doğru ve uygun şekilde yapılması gerekmektedir. Pişirilmiş gıdaların tekrar ısıtılması ve pişirilmesi de yine uygun ve doğru şekilde yapılmalıdır.

Yersinia enterocolitica bakterisi zehirlenmesine neden olabilecek gıdalar;

Hayvansal kaynaklı gıdalar (et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri), domuz eti, kontamine (bulaşmış) olmuş çiğ gıdalar (salatalar), yeteriz pastörizasyon ve sterilizasyon uygulaması yapılan gıdalar.

 

h) Escherichia coli (EIEC, EPEC, ETEC, O157:H7)

Escherichia colibakterileri oksijensiz ya da sınırlı miktarda oksijenin bulunduğu ortamlarda yaşayabilen kısa çubuk şeklinde bakterilerdir. E.coli doğal olarak insanların ve hayvanların barsak florasında bulunmaktadır. E.coli’nin birçok alt tipi barsak floramızda vücudumuz için faydalı işler yapmaktadır ancak birkaç alt tipi ise sağlığımızı olumsuz etkilemektedir. Barsak florasında yaşaması nedeniyle gıdalarda tespit edilmesi durumunda, gıdalara barsak (dışkı) yollu bir bulaşmadan söz edilebilir.

EIEC alt tipi, dizanteriye neden olan E.coli bakterisidir.

ETEC alt tipi genellikle mide iltihabına neden olan E.coli bakterisidir.

EPEC alt tipi çocuk ishaline neden olan E.coli bakterisidir.

O157:H7 alt tipiHemorajik kolit hastalığına neden olan E.coli bakterisidir.

Escherichia colidoğada çoğunlukla kirli sularda bulunmaktadır. Gıdalarımızı yıkarken kullandığımız kirli sudan ya da gıda imalatı sırasında kullanılan suyun kirli olmasından dolayı gıdalarımıza bulaşarak sağlığımızı riske edebilir.

Escherichia colibakterisinin bulunduğu ilgili kontamine gıdaların tüketilmesini takiben 12-72 saat içerisinde hastalık belirtileri görülebilir. Hastalık belirtileri;

EIEC alt tipinde – dizanteri benzeri belirtiler, kanlı dışkı,

ETEC alt tipinde – sulu ve kanlı ishal,

EPEC alt tipinde - sulu ishal, karın krampı, ateş, mide bulantısı, keyifsizlik,

O157:H7 alt tipinde - karın ağrısı, sulu ve kanlı ishal, kusma.

Bu hastalıklar tüm bireylerde görülebilir ancak çocuklar, bağışıklık sistemi zayıf kişiler, yaşlı ve kemoterapi uygulanan kişiler hastalığa daha kolay bir şekilde yakalanırlar.

Escherichia colibakterilerinin gıdalarımıza bulaşmasını önlemek için çapraz bulaşmaya ve kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz. Escherichia colibakterileri ile kontamine olan gıdalarda bakteriyi öldürmek için pişirme işleminin doğru ve uygun şekilde yapılması gerekmektedir. Pişirilmiş gıdaların tekrar ısıtılması ve pişirilmesi de yine uygun ve doğru şekilde yapılmalıdır. Şüphe duyduğumuz su kaynaklarını içme ve kullanma suyu olarak kullanmamalı, kullanmak zorunda olduğumuz durumlarda bu suyu mutlaka kaynattıktan sonra kullanmalıyız.

Escherichia colibakterileri zehirlenmesine neden olabilecek gıdalar;

Hayvansal kaynaklı bütün gıdalar (çiğ veya az pişirilmiş et ve et ürünleri, çiğ süt, yeterli pastörizasyon uygulanmamış süt ve süt ürünleri), kirli su kaynakları, kontamine olmuş (bulaşmış) çiğ gıdalar (salatalar).

 

i) Clostridium perfringens

Clostridium perfringens bakterisi oksijensiz ortamlarda yaşayan, çubuk şeklinde, zorlu ortamlarda “spor” form oluşturabilen ve sporları ısıya dayanıklı bir bakteridir. Clostridium perfringens doğada; toprakta, çamurda, kanalizasyon atıklarının olduğu alanlarda geniş ölçüde bulunur ve sıklıkla evcil hayvanların barsaklarında rastlanır.

Clostridium perfringens bakterisinin neden olduğu gıda zehirlenmesine “Perfringens Gıda Zehirlenmesi” denir. Nadir olarak görülmekle birlikte ciddi bir zehirlenmedir. Perfringens zehirlenmesinin belirtileri, ilgili kontamine gıdanın tüketilmesinden 8-22 saat sonra ortaya çıkmaktadır. Şiddetli karın ağrısı ve ishal temel belirtileridir. Kontamine gıdada Clostridium perfringens bakterisinin sayısı çok yüksek miktarda ise ishal çok şiddetli olur. 1-2 hafta boyunca sürebilen bu durumlarda vücudun yüksek miktarda su kaybetmesi sonucu hastalık ölüm ile neticelenebilir.

Perfringens zehirlenmesi hastanın dışkısından ya da hastanın tükettiği gıdadan alınan örneklerin analiz edilmesi ile tespit edilebilir.

Clostridium perfringens bakterisinin gıdalarımıza bulaşmasını önlemek için çapraz bulaşmaya ve kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz. Clostridium perfringens bakterisi kontamine olan gıdalarda bakteriyi öldürmek için pişirme işleminin doğru ve uygun şekilde yapılması gerekmektedir. Pişirilmiş gıdaların tekrar ısıtılması ve pişirilmesi de yine uygun ve doğru şekilde yapılmalıdır.

Clostridium perfringens zehirlenmesine neden olabilecek gıdalar;

İyi ve doğru şekilde pişirilmemiş, yetersiz ısıtma işlemi yapılmış gıdalar, kantin, yemekhane, hastane, askeri birlik, hapishane gibi yüksek sayıda hazırlanan ve uzun süre bekletildikten sonra servis edilen gıdalar, et ve et ürünleri.

 

j)  Brucella

Brucella cinsi oksijenli ortamda yaşayabilen kısa çubuk şeklinde ve B.melitensis, B.abortus, B.ovis gibi birçok alt türü olan bir bakteridir. Brucella cinsi bakterilerin neden olduğu hastalığa Brusellozis adı verilir. Bu hastalık en çok çiftlik hayvanlarında, hayvanlarla doğrudan temas eden veteriner, hayvan bakıcısı, hayvan sahibi, mezbaa işçileri gibi kişilerde sıklıkla görülmektedir. Brucella bakterileri çiftlik hayvanlarında düşük ve kısırlığa neden olurken insanlarda Brusellozis ve Malta Humması hastalıklarına neden olmaktadır. Veteriner, hayvan bakıcıları ve mezbaa işçileri için Brusellozis bir meslek hastalığıdır.

Brusellozis hastalığı daha çok çiftlik hayvanlarında görülmektedir. İnsanlara gıdalar aracılığı ile ağız yoluyla geçebildiği gibi çiftlik hayvanları ile uğraşan meslekleri icra eden kişilere temas yoluyla da bulaşmaktadır. Brucella bakterisinin güneş ışığına ve dezenfektan maddelere karşı oldukça hassastır bu nedenle kolayca tahrip olurlar. Latin Amerika ve Afrika ülkelerinde çiftlik hayvanlarından elde edilen sütlerin iyi pastörize edilmemesi nedeniyle Brusellozis hastalığı sıklıkla görülmektedir. A.B.D. gibi gelişmiş ve süte yaygın olarak pastörizasyon işlemi uygulanan ülkelerde ise Brusellozis hastalığı neredeyse hiç görülmemektedir.

Brusellozis hastalığının belirtileri ilgili kontamine gıdanın tüketilmesini takiben 3-21 gün arasında görülmektedir. Hastalık belirtileri; ateş, terleme, üşüme, halsizlik, göğüs ve eklemlerde ağrılar, kilo kaybı, iştahsızlık, uzun dönemde depresyondur. Bazı depresyon durumlarının şiddetli olması nedeniyle intihar ile sonuçlanan vakaların olduğu bilinmektedir. Hastalık tedavi edilmezse yıllar boyunca kendi kendine tekrarlayabilir. Hastalığın belirgin bir aşısı olmamakla birlikte bazı ilaçlar ile tedavisi mümkün olabilmektedir. Ancak erken teşhis edilip tedavisi yapıldığı durumlarda bile hastalığın nüksettiği durumlar olabilmektedir.

Brucella bakterisinin gıdalarımıza bulaşmasını önlemek için çapraz bulaşmaya ve kişisel hijyene çok dikkat etmeliyiz. Özellikle hayvanlar ile temastan sonra ellerimizi çok iyi yıkamalı olası bulaşmaların ağır sonuçlara neden olmasını engellemeliyiz. Brucella bakterisi kontamine olan gıdalarda bakteriyi öldürmek için pişirme işleminin doğru ve uygun şekilde yapılması gerekmektedir. Pişirilmiş gıdaların tekrar ısıtılması ve pişirilmesi de yine uygun ve doğru şekilde yapılmalıdır.

Brucella bakterilerinin bulunması muhtemel gıda maddeleri şunlardır:

Süt ve süt ürünleri özellikle peynir (iyi pastörize edilmemiş sütler), kırmızı ve beyaz et ve bu etlerin ürünleri (iyi pişirme ve ısıtma işlemi uygulanmamış etler).

 

Hazırlayan: Gıda Müşavirim

Top