Balsamik sirke nedir, nasıl yapılır?

Balsamik sirke nedir, evde balsamik sirke nasıl yapılır, balsamik sirke nerede kullanılır, balsamik sirke zayıflatır mı, balsamik sirkenin faydaları nelerdir

Balsamik sirke nedir, nasıl yapılır?

Bu yazıda; balsamik sirke nedir, balsamik ne demektir, balsamik sirke nasıl yapılır faydaları nelerdir, balsamik sirke nerede kullanılır, balsamik sirke zayıflatır mı hakkında genel bilgiler yer almaktadır.

 

Balsamik ne demektir?

Balsamik kelimesi, İtalyanca “balsamico” kelimesinden gelmektedir ve Türkçe’ye “kokulu” olarak çevrilebilir. Ancak günlük hayatımıza balsamik olarak girmiş ve bu şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Bazı kaynaklarda balzamik şeklinde yazıldığını da görebilirsiniz. 

 

Balsamik sirke nedir?

Balsamik sirkenin anavatanı İtalya’dır ve aslen İtalya'nın Modena bölgesinde yetişen üzümlerden yapılır. Avrupa Birliği 1992 yılında bir takım ürünleri koruma altına alıp, o ürünün taklidini engellemek için D.O.P. (Denominazione d’Origine Protetta) markası vermeye başlamıştır. Üzerinde D.O.P. işareti gördüğünüz bu ürünler, kaynağında üretilmiş demektir. Orijinal balsamik sirke üretilirken, iyi olgunlaşmış üzümler şıra haline getirilip preslenir ve posasından ayrılır. Ortalama 24 saat, bazen 30 saate varan sürelerde kaynatılarak kıvamlı hale gelir ve meşeden yapılmış fıçılarda beklemeye alınır. Maya ilave edilen sirkeye, bekleme sırasında meşe ağacının aromasının da geçmesi sağlanmış olur. Aynı şarap gibi değeri yıllandıkça artar.

 

Evde balsamik sirke nasıl yapılır?

Yukarıda orijinal olarak nasıl üretildiğini anlatmaya çalıştığımız balsamik sirkeyi evde de yapabilirsiniz. Yapımında kullanılan kendine has üzümler sebebiyle gerçek ve orijinal tat ve aromayı elde edemeyebilirsiniz ancak yine de damak tadınızı tatmin edecek bir balsamik sirke hazırlayabilirsiniz. Bunun için 2 litre üzüm sirkesine bir çay bardağı esmer şeker ilave edip kısık ateşte yoğun bir kıvama ve koyu bir renge sahip oluncaya kadar kaynatın. Sonrasından oda sıcaklığında soğutup ışık almayan karanlık bir ortamda, ışık geçirmeyen bir kapta saklayın. 2 hafta içerisinde tüketime hazır hale gelecektir. Meşe ağacından yapılmış ahşap bir saklama kabı bulabilirseniz, orijinal aromaya oldukça yaklaşmanız da mümkün.

 

Balsamik sirkenin faydaları nelerdir?

Kendine has üzüm çeşitlerinin işlenmesi ve fermente edilmesiyle elde edilen bu özel ürünün sağlığa faydaları da hammaddesi olan üzümden ve üretim sürecinde uygulanan fermantasyondan gelmektedir.

  • Üretiminde kullanılan üzümlerde bulunan “kersetin (quercetin)” adlı biyoflovonoid, güçlü bir antioksidandır. Bilindiği gibi antioksidanlar, bağışıklık sistemini gücendirmede ve kansere karşı savaşta oldukça etkili maddelerdir. Yine bir antioksidan olan C vitamini ile birlikte çalışarak bağışıklık sistemini, kansere ve enfeksiyonlara karşı vücudu güçlendirir. 
  • Üzüm çekirdeğinde bulunan “piknojenol (pycnogenol)” isimli madde ile ilgili yapılan sayısız araştırmada polifenolik bir bileşen olan piknojenolün yüksek antioksidan etkisi sayesinde birçok hastalığa karşı olumlu etkileri olduğu görülmüştür. 2009 yılında FEB Dergisi’nde kansere karşı savaşta etkili olduğu, 2008 yılında Nutrition Research kalp ve damar rahatsızlıkları ile ilgili risk faktörünü azalttığı 2001 yılında da tansiyonu düşürmeye yardımcı olduğu ile ilgili araştırma sonuçları yayonlanmıştır. Aynı madde, osteoartrit (eklemlerdeki kıkırdağın yıpranması sonucu oluşan rahatsızlık) ağrılarının geçmesinde etkili olduğu, vücutta çeşitli sebeplere bağlı iltihaplanmaların oluşmasını engelleyici etki gösterdiği görülmüştür. Bunların yanı sıra akciğerdeki iltihaplanmalardan kaynaklanan astım ve bronşit gibi rahatsızlıkların semptomlarını hafifleterek akciğerin çalışmasını da kolaylaştırır.
  • Balsamik sirke, kan şekerinin kontrolünde rol oynadığından diyabet tedavisinde de bir umut olarak araştırılmaktadır.
  • Vücuttaki tüm hücreler birbirlerine kolajen adlı protein yapısında bir madde ile bağlıdır. Balsamik sirke kolajen üretimini artırarak cilde, eklemlere ve diğer dokulara esneklik kazandırılmasında etkilidir.
  • Bazı hormonal bozukluklardan kaynaklanan rahatsızlıklara karşı hormon seviyelerini ayarlayıcı etkisi bulunmaktadır. Kadınlarda rahim çevresinde gonadotropin hormonuna bağlı olarak ağrılı şekilde görülen endometriozis denilen hastalığa karşı olumlu etkileri bulunmaktadır. Yine ADHD (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) adı verilen noradrenalin hormonuyla ilişkilendirilen rahatsızlıkla ilgili olarak, söz konusu hormon seviyesiyle ilgili iyileştirici etkileri olduğu belirtilmektedir. 

Hamilelerin, mide rahatsızlıkları olanların, tansiyon hastaları da dahil çeşitli kronik hastalıklara sahip bireylerin doktor tavsiyesi ve kontrolünde mutlaka tüketmesi gereken bir gıda maddesidir.

 

Balsamik sirke nerelerde kullanılır?

Balsamik sirke yaygın olarak salatalarda kullanılır. Diğer sirkeler gibi salatalarınıza aromatik bir tat vermek için kullanabilirsiniz. Diğer sirkelerden farklı olarak daha kıvamlı ve koyu renktedir. Ayrıca keskin tadı dolayısıyla miktarını iyi ayarlamalısınız. Bu kıvamlı ve koyu haliyle tüketmeyi tercih etmiyorsanız, hafif sulandırarak, çeşitli baharat ilaveleri ve zeytin yağı ile zenginleştirerek de tüketebilirsiniz. Salatalar dışında makarna, tavuk ve ton balıklı yemeklerde de deneyebilirsiniz. Ancak kendine has aromatik kokusunu kaybetmemesi için pişirme aşamasında değil, yemekleri tüketmeden hemen önce ilave etmelisiniz.

 

Balsamik sirke zayıflatır mı?

Sirkede bulunan asetik asit, yağ yakan genlerin harekete geçmesine yardımcı olan ve doymuşluğu artırarak daha tok hissetmenizi sağlayan bir asit türüdür. Balsamik sirke, diğer sirkelerle kıyaslandığında asetik asit içeriği bakımından daha zengin olduğundan bu etkiyi artırabilir. Balsamik sirkeyi tek başına tüketmek yerine zeytinyağı ile karıştırarak tüketmek mideyle ilgili sıkıntıların önüne geçmek bakımından da daha doğru bir yöntem olacaktır. Tek başına balsamik sirke tüketimi, zayıflama ile ilgili mucizevi bir kaynak olarak görülmemelidir. Uygun bir diyet ve fiziksel aktivite ile birlikte yağ yakımının hızlanması için faydalanmanızı tavsiye ederiz.

 

Hazırlayan: Gıda Müh. Hayri Yılmaz

Kaynak: Faydalanılan Kaynaklar

Top