Demir Eksikliği (Kansızlık-Anemi) belirtileri nelerdir? Kansızlığa ne iyi gelir?

Demir eksikliği kansızlık belirtileri, kansızlığa ne iyi gelir, anemi neden olur, kansızlığa iyi gelen yiyecekler, demir eksikliğine bağlı kansızlık nedenleri

Demir Eksikliği (Kansızlık-Anemi) belirtileri nelerdir? Kansızlığa ne iyi gelir?

Demir eksikliği kansızlık-anemi belirtileri nelerdir, kansızlığa ne iyi gelir yazımızda yer alan konular; demir eksikliğine bağlı kansızlığa iyi gelen yiyecekler besinler meyveler sebzeler gıdalar vitaminler neler, anemi kansızlık neden olur, kansızlık nasıl geçer, anemi ve kansızlık hakkında genel bilgiler yer almaktadır.

  

Kansızlık nedir?

Kansızlık bilinen diğer adı ile Anemi, kanın yapısını oluşturan kırmızı kan hücrelerinin sayısının kişinin yaş, cinsiyet ve metabolizma hızına göre yetersiz olması durumundan kaynaklanan bir hastalıktır. Kırmızı kan hücrelerinin sayısı hemoglobin proteini sayısı ile tanımlanan bir değerdir. Buna göre kansızlık; kırmızı kan hücrelerinin yapısında dokulara ve hücrelere oksijen taşımakla görevli olan hemoglobin miktarının olması gerekenden az olmasından kaynaklanan bir hastalıktır. Akciğerlerle havadan alınan oksijen ayrıştırılarak kana karışır ve kan ile vücudun tüm doku ve hücrelerine gönderilir. Kanın yapısında yeterli miktarda hemoglobin yoksa hücrelere de yeteri miktarda oksijen taşınamaz. Başka bir ifade ile vücut hücrelerine yeterli miktarda oksijen taşınamaması olarak da tanımlanabilir.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından belirlenmiş;

- Yetişkin erkeklerde 14 g/dL,

- Yetişkin Kadınlarda 12 g/dL,

- 6 ay ile 6 yaş arası çocuklarda 11 g/dL,

- 6-14 yaş arası çocuklarda12 g/dL

rakamlarının altındaki hemoglobin değerleri kişinin anemi olduğu anlamına gelir.

  

Kansızlık neden olur?

Kanda oksijen taşıyan hemoglobin proteini yalnızca vücudumuz tarafından üretilen özel bir proteindir. Oksijen, hemoglobinin yapısında bulunan Demir (Fe++) mineraline bağlanarak kan içerisinde hücrelere taşınır.

Vücudun;

  1. İhtiyaç duyduğu kadar alyuvar (hemoglobin) üretememesi,
  2. Kanama yoluyla kaybettiği kanı yeterli sürede ve hızda yerine koyamaması/üretememesi (kadınlarda regl döneminde kaybedilen kanın yeterli sürede üretilememesi ya da hiç üretilememesi)
  3. Herhangi bir sebepten ötürü kırmızı kan hücrelerinin yok edilmesi, azalması (toksik maddeler, kanser gibi nedenlerden ötürü)

sonucu temelde 3 farklı nedenden ötürü kansızlık (anemi) görülebilir.

Bu üç temel neden arasında en sık görülen ise birinci nedendir. Yani vücut ihtiyaç duyduğu miktarda kırmızı kan hücresi üretemez. Vücudun yeterli miktarda alyuvar üretmemesinin temelinde 4 ana sebep vardır;

  • Demir minerali eksikliği,
  • B12 vitamini eksikliği,
  • Folik asit vitamini eksikliği
  • Kemik iliği eksikliği 

Dünya genelinde en sık rastlanan kansızlık nedeni demir eksikliğine bağlı anemidir. Bazı kronik hastalıklar, vitamin eksiklikleri, genetik ve kalıtımsal problemlerde anemiye neden olabilir.

 

Demir eksikliğinin nedenleri

En sık karşılaşılan kansızlık nedeni olan demir eksikliği, özellikle üreme çağındaki kadınlarda çok sık görülen bir durumdur. Adet döneminde kaybedilen kanın yerine hızlı bir şekilde kan üretilememesi demir eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Sindirim sisteminde var olan hastalıklar (ülser, gastrit, kolon kanseri, on iki parmak bağırsağı iltihabı vb.), herhangi bir hastalık nedeniyle kullanılan ilaçlar, birbiri ile negatif etkileşim gösteren yiyecekler, yetersiz ve dengesiz beslenme ve kronik hastalıklar gibi nedenler demir minerali eksikliğine, vücudun yeteri kadar demir minerali emilimi yapamamasına neden olabilir.

 

Kansızlık belirtileri nelerdir?

Yukarıda saymış olduğumuz her bir farklı neden için farklı belirtiler görülmesi mümkündür. Ancak genel olarak görülen kansızlık belirtileri şunlardır:

  • Cildin solgunlaşması,
  • Nefes darlığı,
  • Kalp yetmezliği,
  • El ve ayaklarda uyuşma,
  • Vücudun çabuk yorulması, halsizlik, güçsüzlük,
  • Vücut ısısında düşme,
  • Baş dönmeleri ve zaman zaman bayılmalar,
  • İştahsızlık,
  • Eklem ağrıları,
  • Kilo kaybı,
  • Sinirlilik durumu 

 

Kansızlığa ne iyi gelir?

Kansızlığa iyi gelen yiyecekleri tüketmek kadar bu yiyeceklerin nasıl ve hangi gıdalar ile tüketildiği de çok önemlidir. Protein bakımından zengin besinler özellikle sakatatlar, dana eti, koyun eti ve tavuk eti hem demir bakımından zengin besinlerdir hem de içerdikleri demir mineralinin vücut tarafından emilimi yüksektir. Etlerin dışında iyi pişirilmiş baklagiller, soya fasulyesi, yumurta, kuru meyveler (kuru üzüm ve kuru kayısı), pekmez, yeşil sebzeler (ıspanak), fındık, fıstık, susam, tahin gibi yiyecekler demir bakımından oldukça zengindir.

Kansızlığa iyi gelen bu yiyecekleri tüketirken şunlara da dikkat edilmelidir; 

  • C vitamini, bağırsaklarda demir emilimini arttırır. Bu nedenler demir içeren yiyecekleri C vitamini içeren yiyeceklerle tüketmek oldukça faydalıdır. Örneğin; yumurta, portakal suyu veya domatesle birlikte tüketilebilir.
  • Lif içeriği yüksek olan gıdaların fazla miktarda tüketilmesi vücudun demir kaybetmesine neden olur. Lifli gıdaların tüketildiği sırada C vitamini içeren gıdalarında tüketilmesi daha sağlıklı olacaktır.
  • Ekmek mayası demir emilimini arttıran özelliktedir. Bu nedenle demir eksikliği yaşayan kişiler yufka, lavaş gibi mayasız hamur işleri yerine özellikle ekşi mayalı beyaz ekmek tüketmesi daha uygun olur. Kepekli, çavdarlı, tam buğday emeğinden vazgeçemeyen kişiler kepekten gelen lifin etkisi azaltmak için C vitamini içeren gıdaları da beraberinde tüketmelidirler.

 

Hazırlayan: Gıda Müh. Derya Kırlı

Kaynak: Faydalanılan Kaynaklar

Top