Hayri Yılmaz - Dünyada Açlığın Sebepleri ve Gelecekten Beklentiler

açlık nasıl önlenir, dünyadaki açlığın nedenleri sebepleri nelerdir, açlık ile mücadele, dünyadaki açlık nasıl önlenir, açlığın çözümü, açlık önlenebilir mi?

Hayri Yılmaz - Gıda Mühendisi

Dünyada Açlığın Sebepleri ve Gelecekten Beklentiler

Yıl henüz 1789. İngiliz nüfus bilimci ve iktisat teorisyeni Robert Thomas Malthus,  dünyada insan nüfusunun gıda üretiminden daha hızlı artacağını ve bunun sonuçlarının acı olacağını öne sürmüştür. Malthus’un bu öngörüsü ortaya çıkan acı sonuçlar bakımından doğrudur: Açlık. Ancak gıda üretimi ve nüfus artışı konusunda yanılmıştır.  Çünkü son elli yılda insan nüfusu iki kat artarken, gıda üretimi üç kat artmıştır. Aslında bu durum, ortaya çıkan sonucun daha da vahim olduğunu gösterir niteliktedir. Gıda üretiminin nüfusa göre daha hızlı arttığı bir dünyada açlığın yıldan yıla azalmaması, gıda üretiminin ve tüketiminin bölgesel farklılığından kaynaklanmaktadır.

 

Rakamlarla açlık

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne göre dünyada yaşayan yaklaşık 800 milyon insan yetersiz besleniyor. Yani dünyadaki 8 kişiden 1’i aç.  Afrika’nın bazı bölgelerinde ise 4 kişiden 1’inin aç olması, durumun ne kadar acı olduğunu ortaya koyuyor. Açlık konusunda en çarpıcı sonuç ise şu: Yılda 6 milyon çocuk (yani günde 16 bin 500 çocuk) açlık yüzünden hayatını kaybediyor. Beş yaşın altındaki çocukların yüzde ellisi, açlık sebebiyle hayatını kaybediyor. Az gelişmiş ülkelerdeki cinsiyet ayrımı, açlık yaşayanların büyük bir kısmını kadınların ve kız çocuklarının oluşturmasına sebep oluyor. Bazı ülkelerde ise kadınlar, ancak evdeki herkes yemeğini yedikten sonra karnını doyurma hakkına sahip. Bu durumdan hamile kadınlar da etkilendiği için, 6 çocuktan 1’i yetersiz kiloda dünyaya geliyor. Bu rakamlar çeşitli istatistikler çıkarılarak çoğaltılabilir.

 

Gıda üretimi, nüfus artışından fazla ise yaşanan açlığın sebebi nedir?

Açlığın temel sebepleri arasında gıdanın bulunabilirliği, bulunan gıdaya ulaşılabilirlik, ulaşılan gıdanın da yenilebilirliğidir. Gıdanın bulunabilirliğinde temel faktör, gıda üretimi ve tedariğidir. Gıda üretiminin nüfus artışına göre yeterli olduğundan yukarıda bahsetmiştik. Bu sonuca ayrıca tüm dünyadaki gıda israfını düşündüğümüzde de ulaşabiliriz. Gıdanın yenilebilirliği ise sağlığa zarar vermeyecek nitelikte olması yanında bazı dinsel ve etnik unsurlardır. Bunların da kalıcı açlığa olan etkisinin çok yüksek olduğu söylenemez. Dolayısıyla açlığın en temel sebebinin gıdaya ulaşılabilirlik olduğu açıktır.  Gıdaya ulaşılabilirliği belirleyen faktörler de çoğunlukla ekonomiktir. Gelir düzeyi, gelir dağılımı, gıdaların fiyatı ve satın alma gücü bu ekonomik faktörlerin başlıcalarıdır. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde açlığın çok daha büyük bir problem olmasının sebebi de gıdaya ulaşılabilirliği etkileyen bu ekonomik faktörlerdir.

 

Dünyadaki açlığın çözümü ve gelecekten beklentiler nelerdir?

İlk kez 1996 yılında gerçekleştirilen Dünya Gıda Zirvesi, 2015 yılında açlığın 1990 yılına göre yarı yarıya azaltılması hedefini koymuştur. Ancak dünyadaki aç insan sayısı 1990-1992 yıllarını kapsayan dönemde 843 milyon iken 2009 yılında 1 milyarı geçmiştir.

Açlıkla mücadelede uluslararası kuruluşların çalışmaları ve bazı organizasyonlar, açlıkla mücadelede belli bir mesafenin kat edildiğini ancak daha alınacak çok yolun olduğunu belirtiyorlar.

Dünya Gıda Programı, açlığın ve yetersiz beslenmenin ortadan kaldırılmasının, zamanımızın en büyük zorluklarından biri olduğunu belirtiyor. İnsanlığın temel hakkı olan yenilebilir gıdaya ulaşamamanın, her alanda gelişmeyi engellediğini vurguluyor.

Ofisi ABD’de bulunan The Hunger Project (Açlık Projesi)’e göre dünyada açlığı bitirmek mümkün. 1990 yılından bu yana, farkındalığın arttığını ve açlık konusunda önemli bir mesafe kat edildiğini ancak sağlanan bu ilerlemenin yeterli olmadığını belirtiyor. Açlığın önemli bir problem olduğunun kabul edilip harekete geçilmesinin, açlığı tamamen bitime yolunda daha önemli adımlar atılmasını sağlayacağını savunuyor.

 

Kaynaklar:

Ekşi, A., İşci, A. 2012. Dünyada Açlık Olgusu ve Çözüm Arayışları, Gıda Dergisi Cilt:37, Sayı:1, 39-45.s., Ankara.

http://www.fao.org/3/a-i4646e/i4646e01.pdf

http://www.who.int/whr/2003/chapter1/en/index2.html

http://www1.wfp.org/zero-hunger

http://www.thp.org/

 

 

  

Hayri YILMAZ kimdir?

Gıda Mühendisi

Selçuk Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü 2006 mezunuyum. Perakende sektöründe kısa süreli bir iş tecrübesinin ardından meyve suyu konsantresi, püre ve püre konsantre üretimi yapan uluslararası bir firmada 4 yıldan fazla bir süre boyunca kalite mühendisi olarak çalıştım. Daha sonra Necmettin Erbakan Üniversitesi’nde pedagojik formasyon almak üzere Konya’ya geldim. Bu süreçte Karaman’da bir fabrikanın kek üretim biriminde üretim destek mühendisi olarak çalıştım. Şu anda bir kalkınma ajansının Karaman ofisinde AB projesi yürütüyorum. 

Top