Gaz Yapan Yiyecekler Nelerdir?

Hangi yiyecekler gaz yapar, yetişkinlerde gaz yapan yiyecekler nelerdir, gaz yapıcı gıdalar ve besinler meyveler sebzeler nelerdir, vücutta neden gaz olur.

Gaz Yapan Yiyecekler Nelerdir?

Bu yazıda; yetişkinlerde gaz yapan yiyecekler, hangi sebzeler meyveler içecekler gaz yapar, gaza neden olan besinler nelerdir, gaz yapıcı gıdalar, vücutta neden gaz olur, gaz oluşumunun nedenleri hakkında bilgiler yer almaktadır.

 

Mide ve bağırsaklarda oluşan gaz, gıdaların sindirilmesi sırasında meydana gelen doğal bir olaydır. Oluşan bu gaz vücut tarafından doğal olarak dışarı atılabilmektedir. Bu doğal döngünün düzgün çalışmaması durumunda ise sindirim sistemimizde gaz sıkışıklığı meydana gelerek rahatsızlık oluşturabilir. Gazın vücuttan atılamaması durumu sürekli olan bir durum ise sindirim sisteminin doğal işleyişinde problem var demektir ve bu durumda uzman bir hekimden yardım almak gerekir.

 

Vücutta gaz neden olur?

Vücutta gaz oluşumu büyük oranda yediğimiz gıdalardan kaynaklanır ancak tükettiğimiz gıdalar dışında da sebep olan bazı durumlarda bulunmaktadır.

  • Yemek sırasında hava yutulması,
  • Yemeğin hızlı yenilmesi, yiyeceklerin ağızda tam olarak çiğnenmeden yutulması,
  • Bir öğünde aşırı miktarda yemek yenilmesi sonucu mideye aşırı gıda girişi,
  • Sindirim sistemi hastalıkları (reflü, ülser, mide salgılarının yetersiz olması ve düzensiz salgılanması vb.)
  • Sigara ve diğer tütün mamüllerinin kullanılması,
  • Sıvı gıdaların pipet ile içilmesi,
  • Kullanılan bazı ilaçlar,
  • Gıda alerjisi,
  • Düzensiz yemek ve öğün alışkanlığı,
  • Dar ve sıkı giysiler,
  • Stres,
  • Sakız çiğnemek,
  • Yetersiz egzersiz ve fiziksel aktivite,

mide ve bağırsaklarda gaza neden olur.

 

Dış etkenler ve yediğimiz gıdalar haricinde yaş, cinsiyet, hormonların düzenli salgılanmaması, sindirim sisteminin sağlık durumu, yeme alışkanlıkları, gebelik ve emzirme hali gibi nedenlere göre de sindirim siteminde gaz oluşumu farklılık gösterir.

 

Gaz oluşumunun nedenleri

Midede meydana gelen ve bağırsaklarda meydana gelen gaz oluşumu birbirinden farklıdır. Midede meydana gelen genellikle yemek sırasında hava yutulmasından ve gaz içeren gıdaların/içeceklerin tüketilmesinden kaynaklanmaktadır. Bağırsaklarda meydana gelen ise çoğunlukla gıdaların yapısında bulunan maddelerin daha küçük maddelere sindirilmesi sonucu ortaya çıkan diğer maddelerden kaynaklanır. Bazı durumlarda midede şişkinliğe neden olan maddeler bağırsaklarda da şişkinliğe neden olabilir. 

 

Gaz yapıcı gıdalar nelerdir

Gerçek şudur ki tüm gıdalar mide ya da bağırsaklarda gaza neden olur. Ancak her bir besin maddesinin oluşturduğu gaz miktarı farklıdır. Bazı besinler çok yüksek miktarda gaz oluşumuna neden olurken bazı gıdalar yok denecek kadar az miktarda oluşuma neden olurlar. Genel olarak yüksek oranda gaz oluşumuna neden olan yiyecekler şunlardır:

Sıvı gıdalar ve içecekler : İçecekler deyince akla ilk gelen gazlı içeceklerdir. Bu ürünlere imalatları sırasında karbondioksit (CO2) gazı ilave edilir ki karbondioksit doğal olarak midede probleme neden olur. Gazlı içeceklerde bulunan yüksek miktardaki asit de gaz oluşumuna neden olan bir diğer unsurdur. Gazlı içecekler dışında; süt, kefir, bira, şarap gibi aktif bakteri içeren içeceklerde gaz oluşumuna neden olan diğer sıvı gıdalar. Aktif bakteri içeren bu doğal sıvı gıdalar tüketildikleri zaman, içeriğinde bulunan bakteriler bağırsaklarımızda çalışmaya devam ederek şişkinliğe neden olurlar.

 

Baklagiller : Kuru fasulye ve nohut başta olmak üzere tüm bakliyatlar yüksek oranda gaz oluşumuna neden olan gıdalardır. Kuru fasulye, nohut, yeşil mercimek, kırmızı mercimek, barbunya, bezelye ve soya fasulyesinin yapısında bulunan Rafinoz isimli şeker sindirim sisteminde mide ve üst bağırsakta sindirilemez. Kalın bağırsağa sindirilmeden gelen rafinoz burada bağırsak bakterileri tarafından fermentasyona uğratılarak sindirilmeye çalışılır. Bu fermantasyon işlemi sırasında karbondioksit ve hidrojen açığa çıkar. Oluşan karbondioksit ve hidrojen bağırsaklarda yüksek basınç yaratarak bilinen şekliyle gaz yaparlar. Rafinoz yalnızca baklagillerde bulunmaz; beyaz lahana, kırmızı lahana, Brüksel lahanası, brokoli, kara lahana, kuşkonmaz diğer bazı sebze çeşitleri ve tahılların tamamında az miktarda vardır.

 

Sebzeler : Beyaz lahana, kırmızı lahana, Brüksel lahanası, brokoli, karna bahar, kara lahana, kuşkonmaz az miktarda rafinoz içerir. Rafinoz miktarı baklagillerde ki gibi yüksek oranlarda olmasa da bu sebzelerin çiğ olarak tüketilmesi şişkinliğe neden olur. Bu sebzeler dışında kereviz, şalgam, turplar, soğanlar, enginar da yine gaz oluşumuna neden olan sebzelerdir. Yüksek gaz problemi yaşayan kişilerin, hamile ve emziren kadınların bu sebzeleri çiğ olarak tüketmemeleri önerilir. Bu sebzelerin oluşturacağı rahatsızlıkların önüne geçmek için güzelce haşlandıktan sonra soğutulup oda sıcaklığında tüketilmelidirler.

 

Meyveler : Hemen hemen tüm meyveler midede ve bağırsaklarda şişkinliğe neden olurlar. Özellikle elma, erik, şeftali, armut, portakal, mandalina, greyfurt, karpuz, kivi, limon, üzüm, incir diğer meyvelere göre daha fazla şişkinliğe neden olurlar. Yüksek gaz problemi yaşayan kişilerin, hamile ve emziren kadınların bu meyveleri tüketmemeleri, meyveleri çiğ olarak tüketmek yerine şeker ilave edilmeden hazırlanan kompostolarını içmeleri tavsiye edilmektedir. Bu meyvelerin kurutulmuş hallerinin de yine gaz oluşumuna neden olduğunu hatırlamakta fayda vardır.

 

Kızartmalar ve yağlı gıdalar : Yağda pişirilmiş gıdalar ve yüksek miktarda yağ içeren gıdalar midenin asit dengesini bozdukları için gaz oluşumuna neden olurlar. Bu nedenle yüksek gaz problemi yaşayan kişilerin, hamile ve emziren kadınların kızartmalardan ve yüksek miktarda yağ içeren gıdalardan uzak durmaları önerilir. Yüksek miktarda yağ içeren gıdalar; ceviz, fındık, fıstık gibi yağlı kuruyemişler, yağlı kırmızı ve beyaz et, ayçekirdeği, kolza tohumu gibi yağlı tohumlu gıdalardır.

 

Yüksek lifli nişastalar : Patates, mısır, tahıl gevrekleri, bulgur, irmik, yoğun tahıllı ve tam tahıllı ekmekler, mayalı ekmekler mide ve bağırsaklarda şişkinliğe neden olabilir. Yüksek nişastalı gıdalar arasında gaz oluşumuna fazla sebebiyet vermeyen gıdalar pirinç ve tahılların kepekleridir. Patates ve mısırın neden olduğu gaz oluşumunu engellemek için patates ve mısırın haşlanarak tüketilmesi önerilir.

 

Süt ve Süt Ürünleri : Sütün yapısında doğal olarak bulunan laktoz şekeri bağırsaklarda gaz oluşumuna neden olur. Dondurma, ayran, yoğurt, peynir, krema, tereyağı gibi sütten yapılmış veya süt içeren (laktoz içeren) tüm gıdalar da gaz oluşumuna neden olurlar. Yüksek gaz problemi yaşayan kişilerin, hamile ve emziren kadınların şişklinlik yaşamaması için laktozsuz süt içmesi, laktozsuz sütten yapılan süt ürünlerini tüketmesi önerilir.

 

Diğer Gıdalar : Yukarıda saymış olduğumuz gıdalar haricinde gaz oluşumuna neden olan diğer gıdalar şunlardır: Yumurta, şekerli-şekersiz-tatlandırıcılı sakızlar, soslu gıdalar, yapay tatlandırıcılar (aspartam, sakarin vb.), kafein içeren içecekler ve gıdalar, çikolata, patates cipsi, salam sosis, sucuk gibi yüksek miktarda gıda katkı maddesi içeren gıdalar.

 

Top