Şarap Terimleri Sözlüğü

Şarap terimleri sözlüğü, ansiklopedik şarap teknik terimleri, Fransızca İngilizce İtalyanca Almanca İspanyolca şarap terimleri nedir ne anlama gelir anlamı ne demek

Şarap Terimleri Sözlüğü - A Harfi

Şarap konusunda merak ettiğiniz teknik terimlerin ne anlama geldiğini, İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, İtalyanca yabancı terimlerin anlamı nedir, ne demektir hepsini şarap terimleri sözlüğü içerisinde bulabilirsiniz.

 

 A -  B  -  CÇ  -  D  -  EFG  -  HIİJ  -  KL  -  MN  -  OÖ  -  PR  -  SŞ  -  TUÜ  -  VYZ 

 

A Harfi

Ab-ı hayat               : İran Mitolojisi’ne göre Cemşit hükümdarın şaraba “Hayat suyu”, “hayat veren su” anlamında verdiği isim. Mecazi olarak kırmızı şarap için kullanılır. 

Acı                            : Dört temel tattan (tatlı, acı, ekşi, tuzlu) biridir. Olgunlaşmamış meyve aromalarının ve fazla tanenin bulunduğu şaraplarda görülür. Acılık şarapta hakim bir tatsa, şarabın kusurlu kabul edilir.

Acılık Hastalığı       : Eskitilmiş şaraplarda görülen hastalıktır. Yeni şaraplarda görülmez. Genellikle şarabın hava almasını takiben şarap içeriğindeki asetik asit, bütirik asit ve uçar asit oranında yükselmeye bağlı olarak şarap farklı bir koku alırken canlı rengi solgunlaşır ve şarap tatsızlaşır.

Agresif                     : Tanen ve asidin yüksek seviyelerolduğu durumlarda şarabın memnun kalınmayacak kadar sert bir tat veya dokuda olmasını tanımlar.

Ağırlık                      : İyi olarak nitelenen  şarapların dil üzerinde bıraktıkları kalıcı aroma.

Ağızda Kalıcılık       : Şarap yudumlandıktan sonra şarabın önce yoğun ve saha sonra yavaş yavaş ağızda azalan aroma etkinliği için kullanılan terim. Buna tadımda “ağızda uzunluk” (longeur en bouche) da denir.

Ahenk                      : Şarapta var olması beklenen tüm elementlerin; meyvenin, asidin ve tanenin mükemmel dengesini anlatan terim. Bu terim armoni olarak da bilinir.

Ahenkli                    : Yudumlandıktan sonra ağızda hem dengeli bir tat bırakan hemde çok hoş bir şekilde aromasını ortaya koyan şaraplar için kullanılan terim.

Aktarma                  : Fermantasyonu biten bir şarabı bir kaptan diğer bir kaba ya da bir fıçıdan diğer bir fıçıya alarak kabın ya da fıçının dibine toplanmış olan tortulardan arındırma işlemidir.

Alkol Derecesi        : Bir şişe şarapta bulunan alkol miktarını hacmen belirtmek için kullanılan terim. Beyaz şarapların alkol derecesi genellikle %10 ile 14 arasında, kırmızı şarapların alkol derecesi genellikle %11 ile 14 arasında değişir.

Appellation d’Origine Controlée (A.O.C) (Fr.) : “Kontrollü Köken Adlandırılması” anlamına gelen Fransız yöresel gıda ürünlerinin özelliklerini korumaları ve başka ülke ya da yörelerde taklitlerinin piyasaya sürülememesi için uygulamaya konulan kontrol ve izleme sistemidir. Bu sistem ile şarabın üretileceği yöreler, şaraplık üzümler, bağ dikim ve bakım yöntemleri, üretim yöntemleri, alkol oranı, hektar başına alınacak verim, etiketleme ve şarabın kimyasal analiz değerleri gibi pek çok unsur detaylı olarak belirtilmiştir.

Apelasyon               : “Appellation d’Origine Controlée “ kapsamında sınırları belirlenmiş alan (tarla) içerisinde üretilen üzümün geldiği ya da yetiştirildiği özel bölgeyi ifade eden terim.

Albarino (İsp.)        : İspanya’nın kuzeydoğusunda, Galicia bölgesinde yetiştirilen, kabuğu kalın ve az sulu olan bir beyaz üzüm türüdür. Bu üzümden elde edilen şarap genellikle yüksek alkollü,  yüksek asiditeli ve güçlüdür.  Aromatik olan bu şarabın genç içilmesi daha doğrudur. 

Aleatico (İt.)            : İtalya’da popüler olan; sofra şarabı ve tatlı şarap üretiminde kullanılan misket ailesinden bir kırmızı üzüm çeşitidir.

Alicante Bouschet (Fr.) : 1880’li yılların sonunda Henri Bouschet tarafından Fransa’da geliştirilen üzüm çeşidir. Kırmızı üzümler içinde kırmızı ete sahip tek üzüm çeşididir. Verimi yüksek, asiditesi azdır ancak rengi yüzünden tercih edilir. Fransa’da uzun süre en yaygın yetiştirilen üzüm çeşidi olmuştur.

Aligote (Fr.)            : Fransa’nın Bourgogne bölgesinin beyaz şarap üzümü. Bu üzüm özellikle Doğu Avrupa’da popülerdir. Şarabı genellikle orta gövdeli, keskin, ve sektir.

Alkol                        : Kimyasal formülü C2H5OH olan uçucu, yanıcı, renksiz sıvı. Araplar tarafından bulunduğu ve isminin Arapça “al-kuhl”dan diğer dillere geçtiği kabul edilir. Şaraplarda bulunan alkol, üzüm suyunun doğal fermantasyonuyla elde edilir. Şarapların alkol oranı genellikle, %7 ile %14 arasındadır.

Alsace(Fr.)              : Fransa’nın kuzeyinde, ‘Rhine’ sınırındaki ana bölge. Bu bölgede 100 civarında köy vardır. Riesling ve Gewurztraminer başta olmak üzere Alman üzümlerinden elde edilen Alsace şarapları, ağızda bıraktığı zengin sek tatla tanınır.

Amarone (İt.)         : Italya’nın Veneto bölgesinde üretilen Amarone, dolgun gövdeli, güçlü ve sek kırmızı şaraptır.

American Viticultural Area (AVA)  : Amerika’da kanunlarca sınırlandırılmış üretim bölgelerine verilen ad. Şarap üretimi yapılan Napa ve Sonoma Vadisi bu alanlara örnektir.

Amerikan Meşesi : Fıçı üretiminde Fransız Meşesi’nin rakibi. Şaraba sedir ve vanilya aromaları kattığından, bu fıçının şaraba farklı bir karakter kattığı söylenebilir

Amontillado (İsp.) : Sek, tam gövdeli, fıçıda yıllanmış fino tarzı şeri. Diğer finolardan daha koyu rengi, belirgin özelliği fındık aromasıdr ve daha keskin tadıyla ayrılır.

Ampelografi           : Asmaların sınıflandırılması ve tanımlanmasıyla ilgilenen bilimsel disiplin. Ziraat fakültelerinde ders olarak okutulmaktadır.

Aperitif                    : Yemek öncesinde servis edilen içki, sindirim sisteminde iştah açıcı etki yapması içindir.

Appellation D'Origine Controlee (AOC)  (Fr.) : Kontrollü Köken Adlandırma. Fransızların üretim-denetim sistemi olan AOC, 1935 yılından beri Fransa’da uygulanmaktadır. Şarap üretim bölgelerini temel alarak oluşturulan sistemde, üzümlerin yetiştirilme yerleri, kullanılan çeşitler, verim, alkol oranı, şarap yapımında kullanılan yöntemler yasalar ve kararnamelerle belirlenmiştir.

Appellation  (Fr. / Okunuşu: Apelasyon) : Adlandırma. Şarapların, üzümlerin (ve diğer bazı gıda maddelerinin) yetiştirildikleri yerin ismiyle adlandırılması, tanımlanması. Kelimenin anlamı “adlandırma” olmasına rağmen üretim bölgeleriyle doğrudan ilgili bir terim olduğu için “(şarap) üretim bölgesi” anlamında kullanılmaktadır.

Arneis  (İt./ Okunuşu: Arneys) : İtalya’nın ‘Piemonte’ bölgesinde yetişen beyaz şaraplık üzümdür. Orijin olarak Roero bölgesinden gelen bu üzüm, kırmızı şaraplarda yoğun ‘Nebbiolo ‘üzümünü yumuşatmak için kullanılmıştır. Bu üzümden yapılan şaraplar, elma, armut, badem aromalı güzel şaraplardır. Asiditesi yüksek olmayan ve gençken tüketilmesi gereken şaraplardır.

Aroma                     : Şarapta kullanılan üzümlere, şarabın fermantasyonuna, bekletildiği fıçıya ve yıllandırılmasına bağlı olarak değişen kokulardır.

Aromatik                 : Belirgin bir kokusu olan şarap çeşitlerine denir. Aromatik şaraplar genellikle meyvemsi ve çiçeksi kokular taşır.

Aromatize               : Üzüm ve üretimdeki doğal yollarla değil, sonradan eklenen maddelerle kokulandırılmış şarap.

Artık şeker              : Şarabın içinde kalan mayalanmamış, alkole dönüşmemiş üzüm şekeridir.

Aroma                     : Şarabın kokusudur veya Şarabın yapıldığı üzüm cins ve/veya cinslerinden kaynaklanan tat ve kokulardır. Bazı dil uzmanları şarabın doğrudan ve genç kokusuna aroma derler ve daha yaşlı, daha karışık bir şarabın kokusu için buke kelimesini kullanırlar. Fakat çoğunlukla şaraplar için genel bir terim olarak aroma kullanılır.

Aromatik                 : Genellikle çok belirgin bir kokusu, özellikle meyveli ve çiçeksi olan şaraplar için kullanılır. Bazı üzüm türleri de aromatik olarak tarif edilir, çünkü bunlardan elde edilen şarapların aromaları çok güçlüdür.

Artık Şeker              : Fermantasyon sonrasında şarapta kalan şekerdir.

Asetik Asit              : Sirke asidi olarak ta bilinir.

Asit Aldehit             : Şarapta alkolün oksidasyonu ile oluşan organik kimyasal maddelerdir.

Asidite                     : Genellikle tartarik asit (üzümlerde bulunan doğal bir asit)’ten oluşan ve şarabın, %0,5 – 0,7’sini oluşturan bir maddedir.

Asil Küf                    : “Botrytis Cinerea” adlı bir mantarın, uygun iklim koşullarında, beyaz üzümlerde oluşturduğu bir küftür. Asil küften etkilenmiş üzümler, su kaybederler ve bunun sonucunda da şeker oranları artar. Oldukça kötü bir görünümleri olsa da, bu üzümler, Sauternes gibi dünyaca ünlü ve çok uzun ömürlü şaraplara imza atarlar.

Asetik Asit              : Sirke asidi olarak bilinir. Bütün şaraplar asetik asit içerir. Normalde miktarı % 0.3 ila % 0.6 arasında bulunan asit tatta veya kokuda fark edilmez. Şaraplardaki asetik asit oranı %1’e doğru yaklaştıkça tat ve sirke kokusu fark edilir. Düşük seviyede bulunduğunda asetik asit şarabın tadını geliştirebilir, bu tat şarapta baskın tat olursa kusur olarak kabul edilir

Asidik                      : Asit oranı yüksek şaraplara denir. Asidin damakta bıraktığı tat; keskinlik veya acılık fazlaysa kullanılır.

Asidite                     : Şaraptaki asit oranı. 

Asil küf                    : “Botrytis Cinerea” adlı mantarın, beyaz üzümlerde oluşturduğu küf. Hasat dönemi geçtikten sonra havanın nemlendiği ama üzümlerin suyunun çekilmesine imkan verecek kadar da sıcak olduğu dönemlerde oluşur. Çoğu mantarın aksine şarapların kalitesine olumlu etki eder. Üzümlerin suyunun çekilmesine sebep olarak üzüm suyundaki şeker miktarını arttırır.

Asil üzümler            : Bir üzüm türünden çok uzun yıllar boyunca iyi şaraplar yapılabilmişse ve aynı üzüm dünyanın değişik bölgelerinde de iyi sonuç vermişse bunlar "Asil Üzümler" olarak tanımlanır.Beyazlarda Riesling, Gewurztraminer, Chardonnay, Sauvignon Blanc, Pinot Gris, Misket, Roussanne, Viogniere; kırmızılarda Nebbiolo, Tempranillo, Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah, Pinot Noir, Touriga Nacional, Garnacha Tinta asil üzümlerdir.

Asit                          : Şarap için gerekli olan, onun saklanmasını sağlayan, ferahlatıcı etkisini oluşturan, içimin kolaylaştıran, tadını oluşturan ve bunu uzun süre korumasını sağlayan şey asittir. Şarabın içimi ve dengesi, asidite, tanen, meyvemsi olması ve alkol seviyesi ile ölçülür. Bu 4 faktör ne kadar uyum içindeyse, şarap o kadar dengelidir. Şarabın içinde başlıca 4 farklı asit bulunur. Bunlar tartarik, malik, laktik ve sitrik asittir. Asit beyaz şarapta, şarabın gevrekliğini ve uzun ömürlülüğünü sağlar. Kırmızı şarapta ise rengin uzun ömürlülüğünü sağlar.

Asma                       : Latince adı Vitis Vinifera olan üzüm veren bitki. 

Asti Spumante (İt.) : İtalya’nın Piedmont bölgesinin Asti köyünde üretilen köpüklü şaraplara verilen isimle doğmuştur. Bir tür Misket üzümünden elde edilir ve Asti bölgesinin kontrollü bölge olmasını sağlamıştır. Asti Spumante yerine artık Asti de kullanılmaktadır. Tatlı ve hafif beyaz şarapları vardır.

Attack (Fr. İng. / Okunuşu: Atak) : Degüstasyon sırasında tatsal incelemede şarabın ilk baştaki etkisi. Şarap bu aşamada üç kategoride Zayıf-Orta-Güçlü; Dengeli-Dengesiz; Tanen-Asidite-Alkol-Meyve başlıklarında incelenir.

Auslese (Alm.)        : “Seçilmiş” anlamında Almanca kelime; Alman şarap literatüründe “seçilmiş hasat” anlamına gelir. Tatlarına göre seçilen olgunlaşmış üzümlerden üretilen en kaliteli Alman beyaz şaraplarıdır. 

Austere (Alm.)        : Sert, yüksek asitli ve derinlikten yoksun şarapların tanıtımında kullanılır. Bazı genç şaraplar yıllandıkça yumuşayabilirler. Bazen de soğuk iklimlerde yetişen veya hasat zamanından önce toplanan üzüm çeşitlerini tanımlamada kullanılır.

Top