Supplement nedir supplementler zararlı mıdır

Supplement nedir, gıda takviyesi nedir, gıda takviyeleri zararları nelerdir, kilo almak için supplement kullanmak, supplementler kilo aldırır mı sağlıklı mı

Supplement nedir supplementler zararlı mıdır?

Bu yazıda; supplement nedir, gıda takviyeleri yararları zararları nelerdir, supplementler kilo aldırır mı, kilo almak için gıda takviyesi kullanmak doğru mu, gıda takviyesinin zararları neler, supplementler hakkında genel bilgiler yer almaktadır.

 

Supplement nedir?

Supplement; ilave, tamamlayıcı, takviye edici anlamlarında kullanılan bir kelimedir. Bu kelime Türkçe’de Gıda Takviyesi olarak adlandırılmıştır. Türk Gıda Kodeksi bu ürünleri takviye edici gıdalar olarak tanımlamakta ve üretiminden piyasaya arzına kadar tüm aşamaları “Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği” ile düzenlemektedir.

Gıda takviyeleri; normal beslenmeyi takviye etmek amacıyla bitkisel, hayvansal, mantar veya alg (su yosunu) kökenli kaynaklardan çeşitli formlarda hazırlanarak ambalajlanmış günlük alım dozu belirlenmiş tüm ürünler için kullanılan genel bir terimdir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta “beslenmeyi takviye etmek amacıyla” ifadesidir. Yani bu ürünler tek başlarına ne bir ilaç ne de gıdadır, bu ürünler ne bir gıda yerine ne de bir ilaç yerine geçebilirler. Bu ürünler, günlük normal beslenmemizde eksikliğini hissettiğimiz maddelerin tamamlayıcısı olarak görülmeli ve bu mantıkla tüketilmelidir.

 

Hangi ürünler gıda takviyesi kapsamına girer?

Gıda takviyelerinde, dünya genelinde en büyük payı vitamin ve mineral destekleri oluşturmaktadır. Vitamin ve mineralleri sırasıyla bitkisel takviyeler, spor ürünleri, zayıflamaya veya kilo almaya yardımcı ürünler takip etmektedir.

 

Neden gıda takviyesi alımına ihtiyaç duyuluyor?

Teknoloji bize her alanda olduğu gibi gıda ve sağlık alanında da kolaylıklar sunuyor. Doğal kaynaklardan karşılanamayan besin ihtiyaçlarının tabletler, tozlar veya tüketimi kolay olan daha çeşitli şekillerde tüketicilere sunulması bu tip ürünlere erişim talebini artırıyor. Kilo problemi olan bireylerin kilo alma veya kilo verme isteği, yorgunluk hissinin giderilmesi ve zinde bir vücuda sahip olma isteği gıda takviyelerine ihtiyaç duyulmasının en başta gelen sebepleri. Bunların dışında stresle başa çıkma isteği, bağışıklık sistemi problemleri, cilt ve saç bakımı gibi nedenlerle de gıda takviyelerine olan talep artıyor. Bunlara ek olarak son zamanlarda afrodizyak etkili ürünlere olan eğilimin de arttığı görülmektedir.

 

Gıda takviyelerinin yararları ve zararları nelerdir?

Gıda takviyelerinin etkisi, elde edildikleri kaynakların yapısında bulunan etken maddelerden kaynaklanmaktadır. Bu etken maddeler bitkilerden çeşitli yollarla ayrıştırılarak belirli oranlarda ürünlere ilave edilir. Bu ürünlerin yararlarının ve zararlarının ne olduğunu Türkiye’de yaygın olarak satılan ve kullanılan gıda takviyelerinin etken maddelerini inceleyerek vermeye çalışalım:

Supplementler

Sarıkantaron bitkisi: Birçok etken madde içeren bu bitki, piyasada kapsül, tablet ve çay şeklinde bulunabilir. Hafif ve orta şiddette depresyona karşı etkilidir. Zeytinyağı içinde bekletilerek hazırlanmış kürü, yara iyileşmelerini hızlandırır. Sürekli, uzun süre ara vermeden ve gereğinden fazla kullanımlarda ışığa karşı hassasiyet, bazı ilaçların emiliminde güçlükler, sindirim bozuklukları zararlı etkiler gösterebilmektedir.

Gingko Biloba (Mabet Ağacı) bitkisi: Gıda takviyelerinde ginkgolit isimli etken maddesi kullanılmaktadır. Piyasada daha çok bitkisel ilaç olarak bulunmaktadır. Beyin fonksiyonlarının bozukluğu, bunama (demans), baş dönmesi (vertigo) ve kulak çınlamasına karşı yararlı etkileri bulunmuştur. Çağımızın hastalığı Alzheimer’ın belirtilerinin azalttığı ile ilgili çalışmalar da yapılmıştır. Kullanımı sırasında bazı ağrı kesicilerle birlikte alınmaması, anti depresan kullananların ve kan inceltici ilaç kullananların mutlaka doktorlarına danışmaları konularında uyarılar bulunmaktadır.

Ginseng: Ginsenozit adlı etken maddeyi içeren ginsengin adını sıkça televizyon reklamlarında, internette ve sosyal ortamlarda duymuşsunuzdur. Genellikle tablet şeklinde piyasada bulunmaktadır. Bu madde esas olarak Çin tıbbında enerji sağlayıcı olarak kullanılmaktadır. Düşük tansiyonu yükseltici, yüksek tansiyonu düşürücü etkisinden dolayı “vücudun neye ihtiyacı varsa onu karşılar” şeklinde tanımlanan bir gıda takviyesidir. Diyabetik hastalarda kan şekerinin düzenlenmesi ve libidonun artması gibi etkilerinden de söz edilebilir.

Sayılan bu özellikler “Kore Ginsengi” denilen Panax ginseng isimli bitkiye aittir. Piyasada bunun dışında “Sibirya Ginsengi” denilen Eleutherococcus senticosus L. bitkisinden elde edilen etken maddelerle üretilen ürünler de bulunmaktadır. Sibirya Ginsengi, Kore Ginsengi’nin tam tersi olarak yüksek tansiyon hastalarında tansiyonu daha da yükseltme riski bulunmaktadır.

Zayıflama çayları: Sinemaki bitkisi zayıflama amacıyla kullanılan en önemli bitkidir. Sennozit B etken maddesini içeren sinameki bitkisi, Türkiye’de bulunan tüm zayıflama çaylarında kullanılan temel bitkidir. Zayıflama çaylarıyla ilgili olarak öne sürülen zararlı etkilerin temelinde sibutramin adı verilen madde yatmaktadır. Piyasada zayıflama çayı olarak satışa sunulan ve birçok ülkede kullanımı yasak olan bu madde ani kalp durması, tansiyon yükselmesi, beyin kanaması ve felç gibi ölümcül riskler taşıyan bir maddedir.

Kilo aldırıcı supplementler: Protein ve karbonhidrat içeriği yüksek ve genellikle toz halinde satılan, suyla veya sütle karıştırılarak içilmesi tavsiye edilen maddelerdir.

 

Supplementler kilo aldırır mı?

Kilo aldırıcı gıda takviyelerinin doğru şekilde kullanımı kilo alımını destekleyen önemli bir unsurdur.  Ancak yazımızın başında da değindiğimiz gibi kilo aldırıcı bu ürünleri bir öğün olarak kullanmak doğru değildir. Bu ürünlerin günlük beslenmemizi destekleyen ürünler olduğunu aklımızdan çıkarmamalıyız. Kilo aldırıcı gıda takviyeleri piyasada genellikle sporcu besini olarak bulunur ve egzersiz eşliğinde alınması tavsiye edilir.

 

Kilo almak için supplement kullanmak doğru mu?

Egzersiz eşliğinde kilo alımı, kulağa çelişkili bir ifade gibi gelse de aslında sağlıklı şekilde kilo almayı ifade etmektedir. Kilo aldırıcı ürünler, egzersizle birlikte vücudun yağ depolamasının önüne geçerek kas kütlesini arttırarak kilo aldırmayı hedefler. Kilo almayı sağlamak için, uzman danışmanlığında sağlıklı beslenme programlarıyla birlikte varsa tavsiye edilen gıda takviyelerini kullanmak en sağlıklı yol olacaktır.

 

Hazırlayan: Gıda Müh. Hayri Yılmaz

Kaynak: Faydalanılan Kaynaklar

Top