Vitaminler

Vitamin nedir ne işe yarar, vitaminler ve çeşitleri nelerdir, vitaminlerin görevleri ve genel özellikleri nedir, vitaminlerin faydaları nelerdir hakkında bilgi

Vitaminler

Vitaminler başlığı altında; Vitamin nedir, vitaminler ne işe yararlar, vitamin çeşitleri ve grupları nelerdir, vitaminlerin özellikleri ve görevleri nelerdir, vitaminler enerji verir mi, günlük ne kadar vitamin almalıyız ve vitaminler hakkında genel bilgiler bulabilirsiniz.

 

Vitamin nedir?

Vücut metabolizmasının düzgün bir şekilde çalışması için katalizör görevi gören ve gıdalarla vücudumuza aldığımız basit organik kimyasal maddelere verilen isimdir.

 

Vitaminlerin önemi nedir, görevleri nelerdir, ne işe yararlar?

Vitaminler vücutta kimyasal reaksiyonların gerçekleşmesinde enzimler ve hormonlarla birlikte çalışan ve hayati öneme sahip besin öğeleridir. Vücuttaki yabancı maddelerin yok edilmesi ve enfeksiyonlara karşı direnç oluşturulması için bağışıklık sistemine destek vermek, gıdaların sindirilmesinden sonra enerji veren besin öğeleri karbonhidratlar, proteinler ve yağların vücut tarafından kullanılmasını sağlamak en temel görevleridir.

Birkaç tanesi haricinde hiçbiri vücudumuz tarafında üretilemezler bu nedenle tükettiğimiz gıdalarla sürekli olarak bu değerli kimyasal maddeleri almamız gerekir. Vücutta üretilebilen vitaminler de yoktan var edilmez. Bu değerli kimyasalları üretebilmek için vücut başka maddelere ihtiyaç duyar. Dolayısıyla bu maddelerin de gıdalarla alınması gerekir. Bu durumda vücudun kendi üretimini yapmasını beklemektense bu vitaminleri gıdalar ile almak daha akıllıca bir çözüm olacaktır.

 

Vitaminler enerji verir mi?

Vitaminler de mineraller ve su gibi enerji vermeyen besin öğeleridir. Vücudumuz bu değerli maddeleri enerji elde etmek için değil, metabolizmanın hayati fonksiyonlarının yerine getirilmesinde kullanır.

 

Vitamin Çeşitleri ve Grupları

Genel olarak 13 adet oldukları bilinmesine karşın birbirinden farklı tam 20 vitamin bulunmaktadır. Vitamin kelimesi vita ve amin kelimelerinden oluşmaktadır. 20. yüzyıla kadar bu maddeler amin bileşikleri olarak kabul edilmekteydi ve varlığını kimse bilmiyordu. Her birinin farklı özellikleri olması ve gruplandırılabilmeleri için benzeştikleri ortak özelliklerinin yok denecek kadar az olması nedeniyle bu tarihe kadar özel bir gruba ait olabilecekleri ihtimalini hiç kimse düşünemiyordu. Örneğin bazılarının yapısında asit kökü bulunurken, bazılarının yapısında alkol kökü bulunmakta, bazıları ısıdan etkilenirken bazıları da oksijenden etkilenmekteydi. Bu durum kimyasal bir gruplandırma yapmayı zorlaştırıyordu. 20. yüzyılda varlıklarının keşfedilmesi ile birlikte bu maddeler üzerinde yapılan araştırmalar ve çalışmalar da hız kazandı ve sonuçta ortak bir özelliklerinin olduğu keşfedildi. Tüm özellikleri değerlendirildiğinde ancak tek bir ortak özelliklerine göre, çözünebilirlik, iki çeşit gruba ayrılmışlardır:

Suda Çözünen Vitaminler: Vücudumuz tarafından depolanamazlar. Bu sebeple günlük beslenme planımızda sürekli olarak almamız gerekir. Fazla tüketilmeleri durumundan vücut ihtiyaç duyduğu kadarını kullanır ve fazla gelen miktarı kullanmadan boşaltım sistemi ile atar.

Yağda Çözünen Vitaminler: Vücudumuzda öncelikli olarak karaciğer tarafından depolanırlar. Bu maddelerin beslenme planlamasını oluştururken günlük olarak değil haftalık olarak planlanması daha uygun olur. Çünkü çok fazla tüketildiklerinde sağlığımız için olumsuz durumlar oluşturabilirler.

 

Aşağıda yer alan yağda ve suda eriyen vitaminlerin gruplandırılması tablosunu inceleyebilirsiniz.

Vitaminler Nasıl Gruplandırılır

 

Vitaminlerin özellikleri nelerdir?

Bilinen tüm vitaminlerin birbirinden farklı birçok özellikleri bulunmaktadır. Genel olarak ısı, ışık ve oksijene karşı duyarlıdırlar. Yüksek ısıya maruz kaldıklarında, oksijen yani hava ile temas ettiklerinde ve uzun süre güneş ışığına maruz kaldıklarında kolayca bozulurlar. Bozulduklarında kimyasal olarak vücudumuz için hiçbir faydaları kalmaz. Bu özellikleri nedeniyle gıdaların işlenmesi, depolanması ve pişirilmesi sırasında oldukça dikkat edilmeli, gıdaların vitamin değerinin kaybolmaması için azami gayret gösterilmelidir.

 

Günlük ne kadar vitamin almalıyız?

Her bireyin günlük vitamin ihtiyacı; yaşa, cinsiyete, hastalık durumuna, alkol ve sigara tüketimine, kadınlarda gebe olunması gibi durumlara bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Aşağıda yer alan, yaşa ve cinsiyete göre günlük vitamin ihtiyacı tablosundan hangi vitaminden günlük ne kadar tüketmek gerektiğini öğrenebilirsiniz. Bu tablo Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Amerikan İlaç ve Gıda Dairesi (FAO) tarafından da kabul edilmiş ve tüm dünya ülkelerinde kullanılan bir veritabanıdır. Tabloda yer alan miktarlar miligram (mg), mikrogram (µg) ya da uluslar arası ölçü (International Unit - IU) ile ifade edilmiştir.

 Günlük Vitamin İhtiyacımız nedir

Aşağıda yer alan resimlerin üzerine tıklayarak merak ettiğiniz vitaminler hakkında daha detaylı bilgi edinebilirsiniz. 

   
Top