Whey protein nedir nelerde bulunur

Whey protein nedir, whey proteini nelerde bulunur, whey protein zararları nelerdir, whey proteini kilo aldırır mı zayıflatır mı, whey aminoasit ne işe yarar

Whey protein nedir nelerde bulunur?

Bu yazıda; whey protein nedir, whey proteini nelerde bulunur ne işe yarar, whey proteini zararları nelerdir, whey protein kilo aldırır mı zayıflatır mı whey aminoasit hakkında bilgiler yer almaktadır.

 

Whey protein nedir?

Öncelikle söylememiz gerekir ki “whey protein” ile “whey” i birbirinden ayırmak gerekir. Whey, peynir altı suyu tozu demektir. Peynircilikte süzülme adı verilen işlem sırasında elde edilen, peynirin pıhtılaşması sonrası oluşan serumun, yani peynir altı suyunun çeşitli işlemlerle kurutulup toz haline getirilmesi ile elde edilir. Genellikle endüstriyel üretim için kullanılmakta olup, büyük hacimli ambalajlarda paketlenir ve satılır. Whey protein ise izolasyon yoluyla elde edilmiş yüksek kaliteli bir protein kaynağıdır. Ticari olarak whey proteinleri, hidro izole, izole, konsantre gibi isimlerle sporcu gıdası veya gıda takviyesi olarak satılır. Bunların aralarında da içerik bakımından farklılıklar bulunmaktadır. Whey konsantresi, proteinlerin yanı sıra yağ ve karbonhidratları da içermekle beraber whey izolesi yağ ve karbonhidratı ya çok az içerir ya da hiç içermez. Whey hidro izolesi ise kimyasal işlemlerle önceden sindirilmiş bir whey protein türüdür ve emilimi en hızlı olanıdır.

 

Whey proteini nelerde bulunur?

Whey, yani peynir altı suyu tozunun gıda sektöründen kozmetik sektörüne kadar çok geniş bir kullanım alanı vardır. Gıda sektöründe, özellikle bisküvi ve kek sanayiinde yaygın olarak kullanılır. Bebek gıdalarında da kullanılmakta olan peynir altı suyu tozu, hazır gıda ürünlerinin protein içeriklerini büyük oranda karşılayan ve bu amaçla kullanılan bir üründür. Gıda sektörü haricinde, hayvan yetiştiriciliğinde yem rasyonlarının dengelemekte ve kozmetik sektöründe çeşitli ürünlerde çoğunlukla whey haline getirilmeden peynir altı suyu şeklinde kullanılır.

 

Whey proteinin zararları nelerdir?

Whey proteinlerinin insan sağlığına zararları ile ilgili ortak kanı, aşırı tüketiminin çeşitli organ fonksiyonlarına zarar verebileceği yönündedir. Bu etkilerin dışında whey proteini tüketiminin sağlık üzerine olumsuz etkileri ile ilgili görüşlere şunlardır:

İç Organlar: Yukarıda da bahsettiğimiz gibi kontrolsüz ve aşırı tüketim, metabolizmanın önemli organlarından olan böbrek ve karaciğer başta olmak üzere tüm iç organlarda zamanla hasara sebep olabilmektedir. Bu etki yalnızca whey proteinlerinden kaynaklanmamakla birlikte, aşırı tüketilen her gıda ve/veya gıda takviyesi için söz konusudur. Çünkü fazla tüketilen her gıda, karaciğer ve böbrek gibi vücut metabolizmasında doğrudan çalışan organlara aşırı yük oluşturmaktadır.

Gut hastalığı: Aşırı miktarda protein tüketiminden kaynaklanan bir rahatsızlıktır. Yüksek miktarda aminoasit ve protein içeren peynir altı suyunun aşırı miktarda tüketilmesi bu hastalığı tetiklediği ve ciddi riskler oluşturduğu bilinmektedir.

Kısırlık: Whey proteinlerine, önceleri etkilerini artırmak için ilave edildiği düşünülen anabolizanlar ve androjenlerin bu etkiye sebep olacağı belirtilmektedir. Ancak Türkiye’de üretilen veya Türkiye’de satışa sunulan proteinlerde bu katkının bulunması söz konusu değildir. Bu ve benzer katkıların olmadığı proteinlerin kısırlığa sebep olma gibi bir etkisi söz konusu değildir.

Kemiklerin Sağlığı: Aşırı protein tüketimi kemiklerin ana bileşeni olan kalsiyum eksikliğine sebep olabilmekte ve kemiklerde zamanla zayıflamaya ve kırılganlığa yol açabilmektedir. Yüksek miktarda protein tüketimi vücudun kalsiyum minerali emilimini olumsuz etkilemekte, dolayısıyla kemiklerin gelişimini de olumsuz etkilemektedir.

Sivilce (Akne) Oluşumunu Artırması: Proteinlerde bulunan laktoferrin isimli maddenin akne oluşumuyla bağlantılı olabileceğine dair araştırmalar bulunmakla birlikte bu ilişki C kategorisinde değerlendirilmektedir. Yani kanıtlanması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Diğer etkiler: Whey proteinin fazlasının bağırsaklarda yeterince emilememesi sonucu ishale sebep olabileceği, ayrıca alerjik hassasiyeti olan kişilerde (örneğin laktoz intoleransı) bazı problemlere yol açabileceği belirtilmektedir. Kalsiyumla birleşerek böbrek taşına sebep olabileceği yönünde bulgular olduğu için özellikle süt ile birlikte tüketilmemesi önerilmektedir. Bununla birlikte whey proteini tüketen, yüksek miktarda peynir altı suyu tozu içeren gıdaları tüketen kişilerin gün içerisinde bol miktarda su tüketmesi tavsiye edilir.

Whey proteininin kilolu ve obez bireylerde kan basıncını iyileştirici etkileri olduğu ile ilgili araştırmalar mevcut olmakla birlikte henüz kanıtlanmış bir sonuç mevcut değildir.

 

Whey proteini kilo aldırır mı veya zayıflatır mı?

Whey proteininin kilo aldırması veya zayıflatması ile ilgili temel görüş kas kütlesinin artışı ve yağ kütlesinin azalması ile ilgilidir. Doğru şekilde ve miktarda kullanılan whey proteini, vücuttaki yağ yakımını hızlandırarak kas kütlesi artışı sağlar. Bu da sağlıklı kilo alma veya yağ kütlesinin azalmasını sağlayarak sağlıklı kilo vermede etkilidir. Ancak kontrolsüz ve bilinçsiz bir şekilde kullanıldığında vücutta, özellikle göbek civarında yağlanmalara sebep olabilmektedir. Dolayısıyla whey proteinin fiziksel aktiviteyle birlikte uzmanlardan görüş alınarak tüketilmesi önerilmektedir. Çünkü her bireyin kendine has vücut dinamikleri ve metabolizması bulunmaktadır.

 

Whey aminoasit ne işe yarar?                

Aminoasitler proteinlerin yapı taşıdır. Vücudun organik bileşenlerden yararlanabilmesi için bu maddeler vücuda alındıklarında en küçük yapı taşlarına parçalanması gerekmektedir. Yani proteinlerden de vücudumuzun faydalanabilmesi için yapı taşları olan aminoasitlere dönüştürülmeleri gerekir. Whey aminoasitler, proteinlerin sindirilmiş hali olup, temelde whey proteinden bir farkı bulunmamaktadır. Ancak vücudun sindirebileceği yapıda olduklarından daha hızlı emilerek kana karışırlar. Dolayısıyla etkisini daha hızlı gösterirler.

Proteinlerin kalitesi belirlenirken, içeriğindeki aminoasit çeşitlerinin ne olduğu tespit edilir. Burada önemli olan tüketeceğimiz protein kaynağının ne kadar esansiyel aminoasit içerdiğidir. Esansiyel aminoasitler, vücudumuzun üretemediği ve dışardan vücuda alınması elzem olan aminoasitlerdir. Bu sebeple aminoasit takviyesi yaparken, ne kadar esansiyel aminoasit içerdiğinin bilinmesi önemlidir.

 

Hangi gıda maddesi veya takviyesi olursa olsun, güvenilir kaynaklardan edinilmeli ve sorgulanmalıdır. Aklımızda soru işareti oluşturan ürünlerle ilgili uzmanlara danışılmalı ve tatmin edici cevaplar alınmadığı sürece tüketilmemelidir. Bu ürünlerin tüketimi sırasında aşırı ve kontrolsüz tüketimden kaçınılmalı, özel durumlarda doktor veya uzman tavsiyesi sonrası tüketilmelidir.

 

Hazırlayan: Gıda Müh. Hayri Yılmaz

Kaynak: Faydalanılan Kaynaklar

Top